Tromtöleden

In de vorige blogpost ging het over Tromtö tegelbruk. In deze post de bijbehorende Tromtöleden wandeling die we via de Alltrails app hadden gevonden. Tromtö staat bekend om zijn beukenbossen en maakte deel uit van het landgoed Johannishus. De wandeling is erg gemakkelijk maar zeer mooi. We zijn ook even van het pad af geweest en naar het water gegaan en wat gedronken bij een vuurplaats.

Tromtö tegelbruk

In de gemeente Ronneby ligt in het natuurreservaat Tromtö een steenfabriek die werd gebouwd in de jaren 1760. Tegenwoordig is het een ruïne. We kwamen de ruïne tegen toen we de Tromtöleden wandeling gingen doen. Op internet is er weinig te vinden over Tromtö tegelbruk. Toch nog iets gevonden en een tweetal verhalen over de steenfabriek gevonden. Die zijn te lezen na de foto's.

De onderstaande door Google Translate vertaalde tekst is van de Familjen Alfort website:

 

Nils Bengtsson werd al op jonge leeftijd metselaar bij de nieuwe steenfabriek van Meester Hammerick in de parochie Lomma, ten noorden van Malmö, die in 1731 werd opgericht. Lomma stond bekend om zijn gele baksteen en de baksteenindustrie heeft met zijn met klei bedekte vijvers zijn sporen achtergelaten in het hele landschap ten noorden van Lomma. Jöns en Staffan Bengtsson, mogelijk zijn broers, werkten ook in de steenfabriek, maar helaas weten we niet wie zijn ouders waren of waar hij geboren is.

Nils trouwde in 1755 met Karin "Karna" Matthisdotter uit Sverigegården. (dochter van Mattis Eriksson & Bengta Jeppsdotter).

Ze vestigden zich in de steenfabriek waar hij als metselaar bleef werken, maar verhuisden in 1763 naar de parochie Förkärla in Blekinge, waar hij zelf metselaar werd in de steenfabriek van Tromtö, die eigendom was van graaf Fredrik Georg Hans Carl Wachtmeister in Karlskrona. Waarschijnlijk nam hij toen de naam Rydberg/Ryberg aan, hoewel de oorsprong van de naam onbekend is. Thuis in Lomma wisten ze niet waar het echtpaar in Blekinge woonde of hoeveel kinderen ze hadden en mogelijk ook niet dat hij zijn naam had veranderd.

Aanvankelijk woonden ze in Bråten, maar in 1767 verhuisden ze naar de steenfabriek. Ze kregen vijf kinderen.

1. Abraham Ryberg (23/4 1758 – na 1778)
2. Jonas Ryberg (22/5 1761 – na 1798) 

    Ingär Månsdotter
3. Elisabet Ryberg (7/09 1764 – na 1800) 

    Nils Rangstrom
4. Jacob Ryberg (17/7 1767 – na 1778)
5. Maria Ryberg (24/3 1771 – na 1809)

In 1772 werd zijn vrouw plotseling ziek en overleed, slechts 40 jaar oud, en hij bleef alleen achter met de kinderen. Twee jaar later hertrouwde hij met de veel jongere Ingrid "Inger" Jacobsdotter uit Kärrholmen in dezelfde parochie. Haar ouders waren Jacob Carlsson (ca. 1705 – 4 december 1778) en Elin Isaksdotter (ca. 1712 – 3 maart 1776) in Kärrholmen.

Graaf Wachtmeister had onlangs het landgoed Knutstorp in Skåne gekocht en daar een nieuwe steenfabriek gesticht die een metselaar nodig had. Nils accepteerde de baan, dus in 1777 verhuisde het gezin daarheen. Bij deze gelegenheid schreef de dominee van Listerby een aanbeveling voor Nils aan de priester van de parochie Kågeröd.

In hetzelfde jaar 1777 kregen ze een dochter die in Förkärla werd geboren, maar moeder en kind verhuisden vervolgens naar Kågeröd. In totaal kregen ze minstens drie dochters, ook al begon Nils al behoorlijk oud te worden. Hij was dus 66 jaar oud toen hij zijn laatste dochter kreeg.

6. Karin Ryberg (31/7 1777 – na 1798)
7. Ingri "Ingier" Ryberg (31/8 1782 - na 1798)
8. Cecilia/Cecilie "Sissella/Sissellia" Regine Nielsdatter Ryberg (2/9 1786 - 26/12 1856) 

    Nils Kronholm

In 1798 verlieten ze de steenfabriek en nam een ​​nieuwe, jongere steenhouwer zijn intrek. Nils bracht zijn oude dag door bij zijn dochter Elisabet in Kågerödshus, maar om de een of andere reden was de rest van de familie er niet. Hij stierf in 1800 op 80-jarige leeftijd van ouderdom. De buurman bij Möllarps Krog lijkt een landjager Hans Kronholm te zijn geweest, dus hij was mogelijk familie van schoonzoon Nils Kronholm.

Dochter Cecilie trouwde in 1805 in Kopenhagen en moeder Ingrid bracht haar laatste jaren door met haar en haar man Nils Kronholm in Skærrød in de parochie Ramløse in het noorden van Seeland.

Zoon Jonas werd ruiter en vestigde zich eerst met zijn vrouw in Hörja en vervolgens in Farstorp. Hij kreeg minstens zes kinderen.

De dochters Karin en Maria wonen vermoedelijk al een tijdje in Landskrona.

Nils Bengtsson had alleen in de beginperiode van de steenfabriek iets te maken. Op Facebook is dit bericht te lezen. Hieronder de vertaling van dat bericht:

 

Gebouwd tussen de jaren 1760-1761 en gesloten in 1916 maar al enkele jaren voor de 1e wereldoorlog was de productie minimaal. Tromtö tegelbruk had zijn beste tijd in de jaren 1860-1900.

Brådtom Sluss

Afgelopen zomer waren we in de omgeving van het Götakanaal en waren we al bij Bergs slussar geweest maar we wouden nog meer sluizen van het Götakanaal zien. We zijn toen naar Söderköping geweest en onderweg kwamen we Brådtom Sluss tegen. Volgens deze website woonde en werkte smid Nils Petter Kindahl hier 60 jaar. Hij had 2,64 hectare land om te bewerken, 17 kubieke meter hout om te stoken en een salaris van 230 kronen per jaar. Het hout en de grond waren lonen die in natura werden betaald. Alle bijgebouwen en huizen werden ook tot het salaris gerekend. Kindahls huis en bijgebouwen werden gewaardeerd op 50 kronen. De sluis is in 1826 voltooid en kreeg als naam Stockholm. Na een aantal ongelukken werd de naam na 1904 aangepast naar Brådtom Sluss. Sinds 1998 is er een herberg en café aanwezig. 

Het zag er zeer gezellig uit en er is zelfs een kleine loppis. Er zijn stuga´s te boeken en je kunt er met een camper staan. Meer informatie over Brådtom Sluss is te vinden op Wikipedia en Facebook.