Filmdetails:
Titel: Ustyrlig - Unruly
Regisseur: Malou Reymann
Regisseur: Malou Reymann
Jaar: 2022
Verhaal: Malou Reymann en Sara Isabella Jønsson Vedde
Duur: 135 minuten
IMDB cijfer: 7,1
IMDB cijfer: 7,1
Samenvatting:
Jaren ’30, Denemarken. De jonge Maren wordt door de overheid als
losbandig en ongemanierd gezien. Uit angst dat haar gedrag anderen zal
beïnvloeden, wordt ze naar een vrouweninstelling op het eilandje Sprogø
gestuurd. Daar leert ze zich als een deftige dame te gedragen. Haar
kamer deelt ze met Sørine, die reeds in het keurslijf is geperst. Maar
Maren is niet van plan zich aan de regels te houden met alle gevolgen
van dien.De film:
In 2021 zijn we in Denemarken op het eiland Livø geweest. Een reactie van Hej Tjorven op de Livø blogpost was een link naar de film Ustyrlig. In de blogpost over Livø had ik het ook over het eiland Sprogø. Livø en Sprogø waren onderdeel van het Keller instituut. Op Livø zaten de mannen en op Sprogø zaten de vrouwen. De film op Canal+ bekeken en begint in Kopenhagen 1933 met Maren die samen met haar vriendin danst, drinkt en seks heeft. Dat wordt niet gewaardeerd in de armzalige buurt waar ze woont. Ze werkt als naaister maar wordt ontslagen. Ze woont bij haar alleenstaande moeder die de grootste moeite heeft om rond te komen. Op een gegeven moment komt de kinderbescherming bij het gezin langs en Maren wordt onder toezicht van de kinderbescherming uit huis geplaatst maar is onhandelbaar. Ze wordt door de arts Hans Otto Wildenskov die hoofdarts is van het Keller Instituut, behandeld en via een IQ test wordt Maren als zwakzinnig vastgesteld en naar het eiland Sprogø gestuurd.Op Sprogø komt Maren erachter dat ze haar levenslustigheid definitief vaarwel kan zeggen. Toch gaat ze daar niet in mee en ze moet regelmatig in de betænkningsrummet (bedenkruimte) verblijven. De betænkningsrummet is een ruimte waar de jonge vrouwen verblijven als ze iets fouts hebben gedaan. Een soort isoleercel en als de vrouwen oncontroleerbaar waren dan werden ze vastgebonden op een bed. Maren zit in het groepje van Sørine, Elise en Karla. Sørine is de baas van het groepje en een voorbeeld van directrice Frida Nielsen. Waarom Sørine zo doet kom je halverwege in de film achter.
Conclusie:
Ten eerste Willy van Hej Tjorven nog bedankt voor de tip. De film duurt ruim twee uur en laat in die tijd alles zien wat er op Sprogø gebeurde en waarom het instituut bestond op Sprogø. Het is een deprimerend verhaal over een periode die niet positief is voor Denemarken. Sprogø is het eiland die sinds 1998 onderdeel is van de Grote Belt brug. Elke keer als je via de Grote Beltbrug gaat, kom je langs Sprogø en komt de geschiedenis van de vrouwen weer naar boven. Na het zien van de film gaat dit bij mij nooit meer weg. Een erg goede film.
In dit interview met regisseur Malou Reymann is te lezen dat de film is gebaseerd op echte gebeurtenissen. Het eerste wat Malou deed toen ze erachter kwam dat ze een film wilde maken over de vrouwen op Sprogø, was naar de bibliotheek gaan en het boek Letfærdig og løsagtig van Birgit Kirkebæk lenen. Het boek is een sociaal-pedagogische analyse van de medische dossiers van de eerste 18 vrouwen die op Sprogø werden geplaatst. Een uitgebreide recensie van het boek is hier te lezen. De gebouwen op Sprogø bestaan nog steeds en als onderdeel van haar onderzoek voor de film heeft Malou het voormalige vrouwenhuis twee keer bezocht. De plek is gerenoveerd en de meeste kamers zien er nu uit als saaie vergaderzalen, maar één kamer is nog steeds zoals toen: de betænkningsrummet. Het is een kleine ruimte van ongeveer twee bij twee meter – een cel waarin de vrouwen werden opgesloten als ze zich niet ‘behoorlijk’ hadden gedragen. Ze werden vaak dagenlang opgesloten en mochten er pas weer uit als ze berouw toonden. Toen Malou in de betænkningsrummet stond, werd het allemaal heel reëel voor haar. Toen ze de krassen op de muur van de kleine cel zag, was het alsof ze de jonge vrouwen kon voelen – en ze wist dat ze hun verhaal moest vertellen. Haar verhaal komt erg goed overeen met de werkelijkheid. Ze heeft alleen de vuurtoren niet meegenomen in haar verhaal. Naast de bewoners die verbonden waren aan het vrouwenhuis, woonden er permanent drie gezinnen van de vuurtorendienst op het eiland: onder andere het gezin van de vuurtorenwachter en het gezin van de vuurtorenassistent. Zij woonden op de heuvel bij de vuurtoren. Hoofdarts Wildenskov en eerste directrice Frida Nielsen hebben in het echt bestaan. Er werden films afgespeeld in een soort van bioscoop. In de film zelf wordt de film Skaf och Sensation vertoond met Marguerite Viby in de hoofdrol. In dit document van het Dansk Forsorgshistorisk museum zijn foto's uit die tijd te zien en is te lezen hoe het er toen aan toe ging en dit klopt aardig met de film. Voormalig inwoonster Karoline Olsen geeft in dit artikel ook aan dat ze in de film veel van haarzelf herkent. Ze is trouwens recent op 95-jarige leeftijd overleden.
De film is niet opgenomen op Sprogø zelf. De meeste scènes werden gefilmd in en rond het hoofdgebouw van Malergården en in het Anneberg Kulturpark met de karakteristieke, historische gebouwen.
Meer informatie over de film en Sprogø is te vinden op:
- Ekkofilm
In het laatste Sprogø-pigen artikel staat de Groenland spiraal-campagne vermeld. Wat meer informatie over de spiraal-campagne gezocht en het blijkt dat de Denen in het geheim spiraaltjes plaatsen bij kinderen en jonge vrouwen uit Groenland tussen 1960 en 1991 om de Groenlandse bevolking niet teveel te laten groeien. In het Sprogø-pigen artikel zouden er tot 2013 spiraaltjes ingebracht zijn. In dit artikel van de NOS is hier ook wat over te lezen maar niet tot 2013. Heel apart dat Denemarken jonge losbandige vrouwen vast heeft gezet en via een wet de jonge vrouwen kon steriliseren. In de periode dat het Keller instituut in de jaren zestig is gestopt, is Denemarken begonnen met de spiraal-campagne en hebben ze zo'n 4500 Groenlandse meisjes en vrouwen voorzien van een spiraaltje in de jaren zestig t/m 1991. In 2014 stond in deze blogpost over het boek van Stine Jensen - Licht op het noorden ook al iets over het racisme in Denemarken ten opzichte van Groenland. Onvoorstelbaar dit soort praktijken. Meer informatie over het spiraalschandaal is te vinden op:
Hieronder nog een interview met Malou Reymann over de film:
Recensies:
- Trouw
- NRC
- AWFJ
