Aatsinki: The story of Arctic Cowboys

Filmdetails:
Titel: Aatsinki - The story of the Artic Cowboys
Regisseur: Jessica Oreck
Verhaal: Jessica Oreck
Jaar: 2013
Spelers: Aarne Aatsinki, Lasse Aatsinki, Lauri Aatsinki, Raisa Korpela
Duur: 84 minuten
IMDB cijfer: 6,3

Deze film is eerder besproken in de blogpost van 2 mei 2013. Voor informatie over de film en de regisseur Jessica Oreck kun je het beste die blogpost lezen. Ik heb een maand geleden de film eindelijk besteld in de Myriapodproductions webshop. Een goede aanvulling op de film is de website Aatsinki Season. Op die website krijg je meer informatie over de film. In de film wordt namelijk weinig gezegd en niets verteld. Wat is wel te horen? Het gebrom van de rendieren, de helikopters, de scooters en rust.

De documentaire volgt een jaar lang het leven van Aarne en Lasse Aatsinki en hun familie in het Salla gebied in Finland. Het begint in de herfst en eindigt ook weer met de herfst. In de herfst worden de rendieren bij elkaar gebracht in kralen. Men slacht dan ook rendieren. De slachting wordt twee keer uitvoerig in beeld gebracht. In Finland kwamen we ook een keer een slachterij tegen. Dit is terug te lezen in de blogpost over Maaselän Porotuote.

Na de herfst komt de winter. In de winter is te zien dat men met toeristen op stap gaan samen met de rendieren en sneeuwscooters.

Kerst wordt ook bij de Aatsinki's gevierd.

Kerst.

Noorderlicht.

Vervolgens krijg je veel sneeuwscooter beelden en veel koffie, heel veel koffie.

De winter is bijna over. De sneeuwscooters weer opbergen.

Bij het opbergen van de sneeuwscooters aan het einde van de winter zie je sneeuwscooters met reclame van Salla, In the middle of nowhere. Men rijdt dus voor Salla. Meer informatie over Salla is te vinden op hun website, Facebook pagina en op de website van Voigt Travel.

Na de winter is er weer groen te zien en worden de rendieren weer bij elkaar gedreven en zie je onder andere de castratie.

Castratie.

De sponsors.

Een mooie rustige film met een goed beeld van het leven van de Aatsinki's.

Informatie:
- De Sami: Volk van de wind en de zon.
- Trouw: Het mos geeft die speciale smaak (artikel van Petra Sjouwerman).
- Een interview (in het Fins) met Jessica Oreck.

Jessica Oreck. Foto afkomstig van MyriadPodProductions.

Recensies:
- New York Times
- Games Radar
- Hollywood Reporter
- National Geographic
- The Guardian
- Hammer to Nail
- The Film Stage
- LA Times
- Toronto Film Scene
- Movies TV Guide
- Popmatters
- FilmJournal
- Hollywoodnews
- Cine-vue
- Unseen Films
- All Movie

Strijd om een rendierkudde - Arthur Catherall

Boek details:
Auteur: Arthur Catherall
Titel: Strijd om een rendierkudde
Oorspronkelijke titel: Lapland Outlaw
Omslag en zwart-wit tekeningen: Reint de Jonge
Verschijningsdatum: 1976
Bladzijde: 124 blz
Uitgeverij: Amsterdam Boek

Arthur Catherall (1906–1980) was een Engelse schrijver van voornamelijk jeugdboeken. Op deze website staat veel informatie over Arthur.

Arthur Catherall

Samenvatting:

Een kleine nederzetting in het hoge noorden van Finland. De duisternis van de poolnacht wordt uiteengereten door de heldere gloed van een uitslaande brand. Met een knal zijn de ruiten van het huis van Niklander gesprongen. De vlammen slaan loeiend naar buiten. Johani, de jonge Lap, haast zich naar het brandende gebouw. Als hij dichterbij komt, hoort hij iemand wanhopig schreeuwen: 'Jouni . . Jouni, kom terug'. Het is alsof Johani's hart stilstaat. Hij ziet de vertrouwde gestalte van zijn vader naar de fel verlichte deuropening van het huis lopen. Johani blijft staan. Dit is erger dan een nachtmerrie. Een politieman stormt naar voren om Jouni Sarris te beletten naar binnen te gaan, maar hij komt te laat. Een seconde lang ziet Johani zijn vader tegen de roodverlichte deuropening afgetekend, dan is hij in de laaiende vlammenzee verdwenen. Johani's vader raakt gewond en dan moet de jongen de zorg voor het gezin en de rendierkudde op zich nemen. En op dat moment haalt Nillson, de Zweedse handelaar, een gemene streek uit waardoor Johani in grote moeilijkheden raakt..

Het verhaal speelt zich af in Fins Lapland en draait om de Lappenfamilie Sarris, moeder Kirsti (ongeveer 49 jaar), haar dochter Anna (15 jaar), vader Jouni en zoon Johani (16 jaar). Samen met de oude herder Mikkel (ongeveer 60 jaar oud) onderhouden ze de Sarriskudde. De kudde bestaat uit ruim 300 rendieren. Er waren weinig kalveren geboren in het rampzalig voorjaar en daardoor kunnen er maar 30 rendieren verkocht worden. De rendieren worden verkocht in een Lapse nederzetting aan de Zweedse handelaar Gustav Nillson. Paavo Niklander, eigenaar van de winkel in de Lapse nederzetting, is altijd getuige van de verkoop. De kuddes van acht families zijn binnengekomen en bij elkaar zijn het ongeveer 3000 rendieren. Na binnenkomst van de rendieren eten de mannen in Niklanders houten huis om zaken te doen met Nillson. Voordat de zaken beginnen, moest Johani vertrekken en ging naar de sauna totdat hij hoorde dat het huis van Niklander in brand stond. Zijn vader ging het huis weer in en redde iemand. Jouni was zwaargewond en Johani wordt door sergeant Peaksi naar Jakolokta gestuurd om een dokter te halen. Jakolokta ligt 50 km verderop en Johani skiet er in drie uur naar toe en weer terug. Jouni wordt per helikopter naar het ziekenhuis in het zuiden (Rovaniemi) gebracht.

Niklander is zijn huis en bezittingen kwijt doordat een halfdronken Lap een olielamp op de grond stootte. Hij had zijn huis niet verzekerd en werkt daarom mee met Nillson om Jouni Sarris te belazeren door te knoeien met de verkoopformulieren. Gevolg is dat Jouni 300 rendieren moet inleveren bij Nillson. Johani gelooft niet dat zijn vader bijna de gehele kudde heeft verkocht en gaat er vandoor met de kudde. Dit is het begin van de strijd om de Sarriskudde. Het levert een mooi en spannend verhaal op. In het boek komen de woorden Bazza derivan en Mana derivan een aantal keren voor. Deze woorden kwamen ook al voor in het boek Rendiermeisje van Margareth Ruthin. De plek waar het geheel zich afspeelt is moeilijk te bepalen. Het speelt in het noorden van Finland af. De plaats Jakolokta en het dal Loktajaurre zijn niet te vinden via Google. Tijdens het verhaal komt Mikkel een keer in Bossekop om voorraden suiker, koffie en meel te halen. Bossekop ligt volgens Wikipedia bij Alta, Noorwegen. Dit zou goed kunnen, want ze komen in het verhaal ook nog bij de Russische grens. In ieder geval blijkt in Bossekop dat er een beloning van tien rendieren te innen valt als men vertelt waar Johani is. Heel even komt in Bossekop Stallo de Lappenduivel ter sprake. Interessant om te lezen is dat er heuvel- en boslappen zijn. Een heuvel-Lap gooit de lasso om het gewei van een rendier en een bos-Lap gooit een lasso om de poten van een rendier vanwege de boomtoppen.

Een heerlijk jeugdboek uit de jaren zeventig voorzien van een aantal mooie zwart-wit tekeningen van Reint de Jonge. Reint de Jonge heeft meer boeken van tekeningen voorzien. De lijst is hier te zien.

Zwart-wit tekening van Reint de Jonge uit het boek.

Het boek is ooit vrijgelaten via Bookcrossing.com, maar heeft nu een plekje gevonden in het Scandinavisch dorp :-).

Rendiermeisje - Margaret Ruthin

Boek details:
Auteur: Margaret Ruthin
Titel: Rendiermeisje

Oorspronkelijke titel deel 1: Reindeer Girl (1961)

Oorspronkelijke titel deel 2: Lapland Nurse (1962)

Vertaling: C.A.L. le Poole-Bauer
Tekeningen: Lotte Ruthin
Jaartal: 1981
Bladzijde: 261 blz
Uitgeverij: Uitgeverij Christofoor, Rotterdam
ISBN: 9062381235

Na de vorige fotoboek blogpost over Fins Lapland wat te downloaden is, nu weer een boek over Fins Lapland. Dit maal een kinderboek uit de jaren zestig.

Over de schrijfster Margareth Ruthin is weinig bekend. Het enige dat ik kan vinden is het geboortejaar 1906 en het overlijdensjaar 1980 (bron: DBNL). Ze heeft volgens Worldcat een aantal boeken geschreven. De lijst is op de Worldcat website te zien.

Samenvatting:

Het vijftienjarige rendiermeisje Raili weet niet anders, dan dat ze thuis hoort bij de oude "grootmoeder" Kirsti en de rendieren totdat er twee politiemannen komen...

Als een meisje dat haar hele leven bij de Lappen heeft gewoond, hoort dat zij een vader in de stad heeft , moet zij kiezen: of blijven helpen bij het hoeden van de rendierkudde of naar haar rijke vader in Helsinki gaan.

Het boek bestaat uit twee delen. Het eerste deel gaat over Raili Sara (15), haar broer Johan (16), haar grootmoeder Kirsti Sara en grootvader Jussa. Het verhaal speelt zich waarschijnlijk af net na de Tweede Wereldoorlog bij de rivier Ivalo. Grootvader Jussa gaat naar Muonio om spullen te ruilen, maar komt in het ziekenhuis terecht.Hij had een brief bij zich waarin stond dat Raili andere ouders heeft gehad. De moeder van Raili stierf toen ze bij de Lappen verbleef. Haar vader wist niet van het bestaan van een dochter totdat de brief van Jussa bekend werd. Een spannend verhaal volgt en geeft een goed beeld van Fins Lapland weer.

Enkele leuke feiten uit het eerste verhaal haal ik er even uit. Er worden een aantal Samische woorden aangehaald zoals skaller (schoenen), peski (witte rendierjas), poelka (slee zonder lopers), sose (dooiperiode), Horagelles (dondergod), Bazza derivan (Blijf in vrede), Mana derivan (Ga in vrede) en Staalo (boze geest tussen de rotsen).Meer informatie over Staalo op de Sami museum website. Het zoeken naar Staalo heeft me wel weer een nieuwe boekaanwinst opgeleverd, namelijk Stallo van Stefan Spjut. Lijkt me een mooi boek.

De skaller worden gevuld met sennagras om zweet op te nemen en daarmee koude voeten voorkomen. Sennagras wordt heel even genoemd in het artikel Het gebruik van koffie in Lapland.

Samepike banker sennagrass

Bruidsschoenen (foto van de website Museumkennis.nl.
Website is sinds 3 februari 2014 helaas op zwart gegaan)

In het verhaal maakt men een lemmingentrek mee. Dit gedeelte is levendig geschreven. We kwamen een paar jaar geleden zelf op de Flatruet best wel veel lemmingen tegen, die onder je voeten door schieten. Meer hierover in deze blogpost.

Dode lemming op Flatruet

Bezoekers in Lapland blijven volgens het boek nooit buiten de tent staan. Ze gaan naar binnen en vragen toestemming om hun eigen ketel op het vuur te zetten om koffie te maken of krijgen koffie aangeboden. Dat past weer goed bij het artikel Het gebruik van koffie in Lapland.

Deel 1 leest lekker en is spannend. Het verhaal zit goed in elkaar en de schrijfster heeft kennis van Fins Lapland.

Deel 2 speelt zich een paar jaar later af. Raili is 19 of 20 jaar en werkt samen met Marja Stoor in een ziekenhuis in Helsinki. Ze gaat samen met Marja naar Lapland om kinderen daar te behandelen tegen mazelen. Ze ontmoeten in Lapland onder andere Otto Strinberg en Hans Griber en komen in aanraking met wat goud met mensen kan doen. Raili komt haar grootmoeder nog tegen. Het tweede verhaal is beduidend minder dan het eerste deel. Al met al een leuk boek. Het boek is tweedehands nog te bestellen bij Bol.com of via Marktplaats.

Ylimaan taistelu (Ylimaan strijd)

Op weg van Ranua naar Rovaniemi (weg 78) kwamen we een oorlogsmonument tegen.

De tekening op het bovenstaande bord is gemaakt door Ilkka Karttunen. Die naam kwamen we ook al tegen op de informatieborden in Ranua Zoo. Het is een tweede wereldoorlog tekening. Op het bord staat Ylimaan taistelu en Lapin Sodassa. Lapin Sodassa betekent Lapland oorlog. De Lapland oorlog kwam al eerder op Blogzweden aan bod in het boekje Finland. Aan de achterkant van het bord hangen artikelen uit kranten.

Vlakbij het bord is een monument aanwezig. Het monument is ontworpen door professor Ensio Seppänen en onthuld op 29 augustus 1982. Over Ensio Seppänen is op het blog van Grandma in Lapland meer te lezen. Ensio heeft rondom Rovaniemi wel meer monumenten ontworpen.

Het monument

Tekst op het monument:

Ylimaa 7-9.10.1944: Näillä kankailla taistelivat jääkäriprikaatin miehet saksalaisen vuoristoarmeijan osastoja vastaan.

De tekst betekent in het Engels: These fabrics fought the light infantry brigade of the men of the German mountain sections of the army.

Omgeving van het monument

Bij het monument stond het onderstaand bordje.

Taistelujenpolku

Taistelujenpolku betekent gevechtenpad. Het is een wandeling door het bos. Geen idee wat we ervan moesten verwachten. We kwamen op een gegeven moment het onderstaande bord met brievenbus tegen.

De brievenbus was leeg. We zijn, na een eindje verder te hebben gelopen, weer teruggegaan. Het einde was namelijk niet in zicht en er was niets te zien. We hadden geen idee hoe de wandeling liep en hoelang de wandeling duurde. Eigenlijk weet ik het nog steeds niet hoe de wandeling loopt. Jammer dat we het niet afgemaakt hebben. Meer informatie over Ylimaan taistelu is te vinden op:

• Patsaanmetsästäjä
• Lapin Sota 1944-1945
• Ylimaan taistelu Lapin sodassa
• Ylimaan taistelut 7. – 9.10.1944

Ranua Zoo

Ranua Zoo is een dierpark in Ranua, Finland. Het lijkt veel op Järvzoo in Järvsö. Ranua Zoo is geopend in 1983. Er zitten zo'n 50 soorten dieren. We hebben ze niet allemaal gezien. We vonden Järvzoo mooier dan Ranua Zoo. Hieronder een overzicht van de foto's die we gemaakt hebben

De ingang

IJsbeer

IJsbeer

Beer

Beer

Wat opviel waren de informatieborden. Schitterende tekeningen zoals van de wolf. Over de ontwerper kan ik helaas niets vinden. Ik vermoed dat er Ukka Kasttunen staat, maar zeker weten doe ik het niet. Als iemand weet wat er staat en wie het is, zou ik het graag willen weten. De tekeningen zijn echt mooi.

En ja, gelukkig kwam Sandra van Stralend Schrijven met de naam Ilkka Karttunen en dit is inderdaad de tekenaar. Op internet kwam ik de onderstaande afbeelding van uilen tegen en volgens de Picasa website waar de afbeelding op staat zijn het Finse uilen uit Ranua Zoo getekend door Ilkka Karttunen.

Afbeelding van internet

Op deze website is meer informatie over Ilkka te vinden.

Veelvraat

Lynx

Wolven

Muskusos

Muskusos

Speeltuin

Speeltuin

Lief

Rendiergeweien krans

Er was ook nog een kartbaan aanwezig. De rendiergeweienkrans hadden we thuis al hangen, alleen niet zo groot.

Hoe Ranua Zoo in de winter eruit ziet, is te volgen op het blog van Grandma in Lapland. Ze heeft het op haar blog al een aantal keer over Ranua Zoo gehad.

1. Ranua Zoo in winter
2. The most popular animal of Ranua Zoo, Väinö the lynx
3. Expecting brown bear cubs in Ranua Wildlife Park?
4. Wolverine – a threat to reindeer herding in Lapland?

Meer informatie over Ranua Zoo:

1. Alle Dieren Tellen Mee/All Animals Count: Wolves in Ranua Zoo, Lapland
2. Wikipedia Ranua Zoo
3. Ranua Zoo blog
4. Ranua Zoo twitter
5. Ranua Zoo Pinterest
6. Ranua Zoo Facebook