Svaneholms Borgruin

In april 2025 zijn we naar Svaneholms Borgruin geweest. De ruïnes van kasteel Svaneholm in de gemeente Mjölby liggen op een landtong in het Kilarpesjön-meer. De overblijfselen van een 14e-eeuws kasteel bevinden zich in een schapenweidegebied op het terrein van de boerderij Borg. In de middeleeuwen was de plek waar het kasteel stond een eilandje, omgeven door water en moerassen. Het kasteel speelde een rol in de machtsstrijd in Zweden in de jaren 1360.

De kasteelruïnes bestaan ​​uit de overblijfselen van een centrale toren met omringende muren, evenals een gracht en wallen. De locatie op het voormalige eilandje is strategisch en de bescherming van het kasteel werd verder versterkt met paalwallen aan de zeezijde. De ronde toren is gebouwd van grijze steen en de muren aan de onderkant zijn tot wel vijf meter dik. Tegenwoordig is de toren ongeveer tien meter hoog. Men weet niet hoe hoog hij ooit was, maar er wordt aangenomen dat hij meer verdiepingen had dan nu te zien is. Hij werd gebouwd om een ​​belegering te weerstaan.

In het midden van de 14e eeuw werd de macht van koning Magnus Eriksson zowel door de Zweedse adel als door leden van zijn eigen familie in twijfel getrokken. In deze situatie liet de koning het sterke fort Svaneholm bouwen aan het Kilarpesjön-meer. In 1363 wendden de Zweedse edelen zich tot Albrecht de Grote van Mecklenburg en boden de Zweedse kroon aan zijn zoon Albrecht aan. Het jaar daarop werd hij tot koning gekozen en in hetzelfde jaar werd het kasteel ingenomen door Albrechts Duitse soldaten. De nieuwe koning zelf merkte op dat het kasteel zonder veel moeite ingenomen kon worden. Waarschijnlijk is het na deze gebeurtenis dat het kasteel ook wel Kasteel Garpe wordt genoemd. Garp was een veelvoorkomende naam voor Duitsers in de Middeleeuwen. Na deze gebeurtenis lijkt het kasteel geen functie meer te hebben gehad en raakte het in verval. (Bron: Lansstyrelsen). 

 

Op de Tadigut website is een uitgebreid verslag te lezen over Svaneholms Borgruin. Mijn verslag is wat korter. Er zijn twee mogelijkheden om de ruïne te bezoeken. Natuurlijk hadden wij weer de verkeerde mogelijkheid gekozen. We zijn via de ingang van de Borg boerderij gegaan en hebben de auto ergens langs de weg naar het weiland geparkeerd. We vonden het al een vreemde plek maar het zal wel zo horen. We kwamen op een gegeven moment een parkeerplaats tegen met een informatiebord maar hadden geen idee waarom de parkeerplaats op die plek aangelegd was. Na het bezoek reden we terug naar het huisje en kwamen ineens een andere route naar Svaneholms Borgruin tegen. Even gekeken bij die afslag en daar kwam je op de parkeerplaats terecht. Veel gemakkelijker en eigenlijk de bedoeling in plaats van op het land van de boerderij te staan. We zijn dus begonnen op boerderij Borg en zijn de weg afgelopen waar je niet door mocht met een auto.  

Ingang boerderij Borg.

Dit is de officiële parkeerplaats.

Met een informatiebord.

De ruïne.

De toren.

De toren.

En weer terug naar de auto.

Deze afslag zagen we later.

Een geweldige plek voor een ruïne en op het moment dat we er waren een mooie lage zon. Hieronder een video over Svaneholms Borgruin:

 

Stjärnorps slott en kerk

In de vorige post het gehad over Stjärnorp Ravine. In deze post de kerk en het slot die naast het ravijn staat. Het is geen op zichzelf staande kerk maar een onderdeel van het slot. Zie het onderstaande gedeelte afkomstig van de Zweedse Wikipedia pagina over de kerk van Stjärnorp.

De kerk van Stjärnorp bevindt zich in de zuidelijke vleugel van het slot Stjärnorp, gebouwd tussen 1658 en 1661. Een zware brand verwoestte het kasteel en de kapel in 1789, maar de kapel werd in hetzelfde jaar gerestaureerd. De kerk vormt het oostelijke deel van de zuidelijke vleugel van het kasteel. In 1810 werd de kapel de parochiekerk van de parochie Stjärnorp. 

Toen veldmaarschalk Robert Douglas (1611-1662) het slot Stjärnorp bouwde, werd in de zuidelijke vleugel van het slot een kapel gehuisvest. De kapel had ook een kleine toren met een klok. In de kerk bevond zich onder andere een altaarstuk, dat Jezus' instelling van de eucharistie en zijn kruisiging afbeeldde. 

Robert Douglas. Dat klinkt niet als een Zweedse naam. Wie was Robert Douglas? Op zijn Zweedse Wikipedia pagina is niet veel te vinden over de reden waarom hij naar Zweden is gegaan. Op de Slottsguiden website is wel wat meer informatie hierover te vinden:

Robert Douglas werd in maart 1611 in Schotland geboren. Op zestienjarige leeftijd kwam hij naar Zweden, waar hij dienst deed als page van Johan Kasimir in Stegeborg. Drie jaar later (1630) trad hij in dienst van Gustaf II Adolf, waar hij snel opklom tot regimentsofficier. Hij nam in 1635 deel aan de oorlog onder Johan Banér en in datzelfde jaar gaf Axel Oxenstierna hem de volledige macht als kolonel van een gerekruteerd cavalerieregiment. Naast al deze titels werd hij ook baron (maart 1651) en kort voordat koningin Christina in 1654 afstand deed van de troon, werd hij graaf met de stad Skänninge in Östergötland als leengoed en graafschap.

Karel X Gustaaf gebruikte hem in Polen, tegen de Denen en uiteindelijk in de Baltische provincies, waar hij opklom tot veldmaarschalk. In de periode 1658-1660 vocht hij met succes in Lijfland en Koerland, waar hij Wolmar (nu Valmiera) veroverde, Mitau aanviel en de hertog van Koerland gevangen nam.

Robert Douglas (51) overleed op 28 mei 1662 in Stockholm en werd begraven in de kerk van het Vreta klooster. Zijn vrouw Hedvig, die hem ruim veertig jaar overleefde, nam Stjärnorp over. Na Roberts dood werd de bouw van het kasteel echter gedeeltelijk stopgezet en zouden delen van het kasteel nooit voltooid zijn.

Robert Douglas werd dus begraven in de kerk van het Vreta klooster. We hebben die kerk ook bezocht en zagen in een afgeschermd gedeelte de grafkisten van een aantal mensen met de naam Douglas. Geen idee wie het waren maar wel vreemd om een aantal belangrijke kisten te zien staan met de naam Douglas. Bij het maken van deze post is het dus duidelijk geworden waarom ze er staan. Het Vreta klooster staat in de buurt van Stjärnorps slott. Erg leuk om de verbanden te zien tussen de verschillende plekken/gebouwen. 

De kerk is toegankelijk maar het slot en het land eromheen is hermetisch afgesloten. Door een hek wat foto´s gemaakt. Op bepaalde dagen is het mogelijk om het slot te bezoeken. Deze informatie is te vinden op de website van Slottstornet. Zo was op 23 augustus 2025 van 10.00 tot 15.00 uur de toren van de kasteelruïne geopend voor het publiek voor 30 SEK per persoon. Erg jammer dat de ruïne niet toegankelijk was toen wij er waren. Maar gelukkig de kerk wel en er is een mooie wandeling door de kloof. 

Nog even een complimentje voor beheerster Nina van de Historiesajten website. Het certificaat van de website was verlopen. Dit aangegeven en ik kreeg al vrij snel een reactie terug en het certificaat is weer verlengd en de website geeft nu geen melding meer. In deze post zitten een aantal links naar die website.

Brahehus Slott

Het Brahehus Slott ligt vlak langs de E4 en kun je niet missen als je er langs rijdt. Het is ook erg gemakkelijk om er te komen. Bij de rustplaats eraf en dan via een tunnel onder de snelweg door en je bent er. Het was er redelijk druk want de meesten maken hier een stop om het kasteel te bekijken. We hebben gelijk van de gelegenheid gebruik gemaakt om wat te eten op de rotsen bij het kasteel. OP een gegeven moment was het wat rustiger en konden we foto's maken zonder mensen erop.

Altijd weer indrukwekkend om een ruïne te bezoeken, hoe zoiets op die bepaalde plek is gekomen en waarom het een ruïne is geworden. Het mooie van Scandinavië is dat de ruïnes vaak bewaard blijven. 

Het kasteel werd rond 1636 gebouwd als plezierkasteel voor Per Brahe de Jonge. Deze was een staatsman onder koning Wladislaus Wasa die het kasteel voor hem bekostigde. Het geslacht Brahe zou van grote invloed zijn in de omgeving, mede doordat het door koning Erik XIV van Zweden in de adelstand (graaf) was verheven. Het kasteel is gebouwd als uitkijkpost voor het eiland Visingsö, waar de graven van Brahe voornamelijk verbleven.

Toen de bouw in 1638 begon, was het de bedoeling dat het een toekomstige weduwenzetel voor de vrouw zou worden. Maar ze stierf kort voor de voltooiing in 1651. Brahehus is nooit bewoond geweest. Het functioneerde als een spectaculaire locatie voor optredens, een plek waar VIP-gasten uit die tijd wijn en eten konden krijgen terwijl ze naar Visingsö en de stad BraheGränna keken. 

In hetzelfde jaar dat Per Brahe stierf, 1680, keerde het graafschap terug naar de Kroon. Het leegstaande Brahehus werd in 1708 door brand verwoest. Als een ruïne trok Brahehus de aandacht van vroege reizigers en er zijn veel afbeeldingen die het verval laten zien. De eerste restauratie werd uitgevoerd in de jaren 1910, de meest recente inspanningen werden voltooid in 2012.

Meer info over Brahehus is te vinden op:

- Slottsguiden

- Jonköpings Lansmuseum Brahehus

- Jonköpings Lansmuseum PDF

Update augustus 2025: We waren in augustus 2025 op weg naar Norrköping en zijn even langs Gränna geweest om wat potjes polkagris snoepjes op te halen. Na het bezoek aan Gränna via een andere route op weg gegaan naar Norrköping en kwamen terecht op de weg in het dal waar je Brahehus Slott goed kon zien:

Kärnbo Sockenkyrka

In de blogpost over de kerk van Sandby had ik het erover dat we nog een kerk tegen waren gekomen waar een runesteen in zat verwerkt. Het is tegenwoordig geen kerk meer, maar een ruïne. De ruïne heet Kärnbo Sockenkyrka en ligt vlak in de buurt van het kasteel Gripsholm in de buurt van de plaats Mariefred.

De ruïne was de voormalige parochiekerk van de Karnbo parochie in Södermanland. De ruïne staat op een heuvel. De kerk werd grotendeels gebouwd aan het einde van de twaalfde eeuw. Rond 1500 werd er een stuk bij aan gebouwd en is de runesteen verwerkt in de muur. De runen vertellen over Ragna die de steen als herdenking aan Gudbjörns zoon heeft opgericht.

Toen de kerk van Mariefred in 1624 gereed was, werd de Kärnbo kerk verlaten. De kerk werd geplunderd en er verdwenen veel spullen uit de kerk. In 1758 was de kerk zo vervallen dat men de kerk gestript heeft en delen van het interieur heeft verkocht.

Het verval bleef en in de negentiende eeuw stortte de kerkhofmuur in en later werd in het gebied rondom de kerk varkens gehouden. De kerk wordt dan ook wel eens varkenskerk genoemd. Na 1920 is de ruïne gerestaureerd en kun je nu nog steeds genieten van het bijzondere bouwwerk. De runesteen is ook nog steeds aanwezig. (Bron: Wikipedia en het informatiebord).

Meer foto's uit 2012 zijn te vinden in deze blogpost van Karoleen. Hierin staat dat de ruïne een hangplaats is geworden voor jongeren. Dat was in 2012 en of dat tegenwoordig nog zo is, weet ik niet. We konden daar zelf niet veel van merken tijdens ons bezoek.

  

Vanaf de heuvel waar de ruïne staat heb je een mooi uitzicht over de omgeving.