Blog Zweden

donderdag 13 februari 2014

Kellarilampi

In Finland kom je vaak het woord lampi tegen. Lampi betekent vijver of meer. Dan is het logisch dat je veel lampi's tegen komt, want Finland wordt het land van de 1000 meren genoemd. Zo kwamen we op Iso-Syöte, waar ik het in deze blogpost eerder over had, de wandeling Kellarilampi tegen.

De parkeerplaats

Wegwijzers

De wegwijzers is een verhaal apart. Ze staan in de omgeving van Iso-Syöte op vele plekken. Er zal wel een logica in zitten, maar we zijn er niet achtergekomen. Het bord geeft Kellarilampi aan, maar geen Kellarilampi route. Dan maar de Lauttalampi.

Luontopolku (Natuurpad)

Suppa-lammen synty

De kleuren zagen er allemaal wat anders uit dan in Zweden. Het groen was anders dan in Zweden. Vreemde gewaarwording. Net alsof we niet thuis waren :-)

Trap

We zaten opeens op de Lauttalampi route. Dit was een ander meer wat vlakbij Kellarilampi ligt. Het leek allemaal op elkaar en het was even gokken hoe we weer terug moesten. Het ging gelukkig goed en we kwamen weer bij Kellarilampi terecht.

Lauttalampi

Bij Kellarilampi kun je heerlijk zitten en grillen in de onderstaande schuilhutten.

Schuilhutten

Tijd om weer te vertrekken.

Kellarilampi in de winter (foto van internet).

Ben je in de buurt van Iso-Syöte ga dan zeker deze wandeling doen. Het is er heerlijk rustig en de natuur is mooi. Het pad is begaanbaar. Wel even letten op de routes. Je bent zo de weg kwijt. Natuurlijk wat te eten meenemen om op de grill te leggen.

Meer informatie over Kellarilampi:

dinsdag 11 februari 2014

Rendiermeisje - Margaret Ruthin

Boek details:
Auteur: Margaret Ruthin
Titel: Rendiermeisje

Oorspronkelijke titel deel 1: Reindeer Girl (1961)

Oorspronkelijke titel deel 2: Lapland Nurse (1962)

Vertaling: C.A.L. le Poole-Bauer
Tekeningen: Lotte Ruthin
Jaartal: 1981
Bladzijde: 261 blz
Uitgeverij: Uitgeverij Christofoor, Rotterdam
ISBN: 9062381235

Na de vorige fotoboek blogpost over Fins Lapland wat te downloaden is, nu weer een boek over Fins Lapland. Dit maal een kinderboek uit de jaren zestig.

Over de schrijfster Margareth Ruthin is weinig bekend. Het enige dat ik kan vinden is het geboortejaar 1906 en het overlijdensjaar 1980 (bron: DBNL). Ze heeft volgens Worldcat een aantal boeken geschreven. De lijst is op de Worldcat website te zien.

Samenvatting:

Het vijftienjarige rendiermeisje Raili weet niet anders, dan dat ze thuis hoort bij de oude "grootmoeder" Kirsti en de rendieren totdat er twee politiemannen komen...

Als een meisje dat haar hele leven bij de Lappen heeft gewoond, hoort dat zij een vader in de stad heeft , moet zij kiezen: of blijven helpen bij het hoeden van de rendierkudde of naar haar rijke vader in Helsinki gaan.

Het boek bestaat uit twee delen. Het eerste deel gaat over Raili Sara (15), haar broer Johan (16), haar grootmoeder Kirsti Sara en grootvader Jussa. Het verhaal speelt zich waarschijnlijk af net na de Tweede Wereldoorlog bij de rivier Ivalo. Grootvader Jussa gaat naar Muonio om spullen te ruilen, maar komt in het ziekenhuis terecht.Hij had een brief bij zich waarin stond dat Raili andere ouders heeft gehad. De moeder van Raili stierf toen ze bij de Lappen verbleef. Haar vader wist niet van het bestaan van een dochter totdat de brief van Jussa bekend werd. Een spannend verhaal volgt en geeft een goed beeld van Fins Lapland weer.

Enkele leuke feiten uit het eerste verhaal haal ik er even uit. Er worden een aantal Samische woorden aangehaald zoals skaller (schoenen), peski (witte rendierjas), poelka (slee zonder lopers), sose (dooiperiode), Horagelles (dondergod), Bazza derivan (Blijf in vrede), Mana derivan (Ga in vrede) en Staalo (boze geest tussen de rotsen).Meer informatie over Staalo op de Sami museum website. Het zoeken naar Staalo heeft me wel weer een nieuwe boekaanwinst opgeleverd, namelijk Stallo van Stefan Spjut. Lijkt me een mooi boek.

De skaller worden gevuld met sennagras om zweet op te nemen en daarmee koude voeten voorkomen. Sennagras wordt heel even genoemd in het artikel Het gebruik van koffie in Lapland.

Samepike banker sennagrass

Bruidsschoenen (foto van de website Museumkennis.nl.
Website is sinds 3 februari 2014 helaas op zwart gegaan)

In het verhaal maakt men een lemmingentrek mee. Dit gedeelte is levendig geschreven. We kwamen een paar jaar geleden zelf op de Flatruet best wel veel lemmingen tegen, die onder je voeten door schieten. Meer hierover in deze blogpost.

Dode lemming op Flatruet

Bezoekers in Lapland blijven volgens het boek nooit buiten de tent staan. Ze gaan naar binnen en vragen toestemming om hun eigen ketel op het vuur te zetten om koffie te maken of krijgen koffie aangeboden. Dat past weer goed bij het artikel Het gebruik van koffie in Lapland.

Deel 1 leest lekker en is spannend. Het verhaal zit goed in elkaar en de schrijfster heeft kennis van Fins Lapland.

Deel 2 speelt zich een paar jaar later af. Raili is 19 of 20 jaar en werkt samen met Marja Stoor in een ziekenhuis in Helsinki. Ze gaat samen met Marja naar Lapland om kinderen daar te behandelen tegen mazelen. Ze ontmoeten in Lapland onder andere Otto Strinberg en Hans Griber en komen in aanraking met wat goud met mensen kan doen. Raili komt haar grootmoeder nog tegen. Het tweede verhaal is beduidend minder dan het eerste deel. Al met al een leuk boek. Het boek is tweedehands nog te bestellen bij Bol.com of via Marktplaats.

zondag 9 februari 2014

Saamenmaa - Land of the Saame - Pekka Antikainen

Boek details:
Auteur: Pekka Antikainen
Titel: Saamenmaa - Land of the Saame
Engelse vertaling: Malcolm Hicks
Verschijningsdatum: 2004
Bladzijde: 144 blz
ISBN: 9789519703824

Pekka Antikainen is geboren in Kuopio in 1960. In 1976 begon hij een carrière als fotograaf. In 1999 heeft hij www.leuku.fi opgericht. Meer informatie over Pekka is hier te vinden. Dit boek is een fotoboek over het land van de Samen. Pekka leefde in een kota bij Menesjärvi in Inari toen hij de foto's voor dit boek maakte. Over Menesjärvi kwam ik op Youtube dit filmpje tegen.

In 1982, als student fotografie, maakte Pekka zijn eerste fotografische expeditie naar Lapland. In Enontekiö en vooral in het dorpje Raittijärvi ontstond het idee om dit boek te maken. Dat was 20 jaar geleden. In 2004 is het boek dus uitgekomen. Pekka heeft het boek helemaal zelf gemaakt en ingedeeld. Dit is waarschijnlijk ook de reden dat het boek in zijn geheel te bekijken is als PDF bestand. Het boek is hier te bekijken en te downloaden. Zeker doen. Het zijn geweldige foto's.

Pekka Antikainen

Het boek begint met de onderstaande tekst van Pekka Antikainen:

The land of the Saame -

where the rivers flow

to the Artic Ocean.

Where the waters are clear,

and where the fish are

more colourful

than anywhere else.

Er valt verder weinig te vertellen over het boek. Het beste is om het zelf te lezen en te bekijken. Ik haal wat onderdelen uit het boek die ik zelf interessant vind.

In het boek komt de naam Giuseppe Acerbi twee keer voor. In 1798 reisde hij naar Lapland en publiceerde zijn ervaringen in Reizen door Zweden, Finland en Lapland tot de Noordkaap in de jaren 1798 en 1799 (1802). Volgens deze website had hij een zeer lage dunk van de muziek van de Sami. Hij beschouwde hen als muzikaal ongeschoold en hun muziek als gehuil.

In het boek wordt gesproken over de Battle of Alta. Meer informatie hierover is te vinden op Wikipedia.

Lapland is niet altijd schoon wat natuur betreft. Dit is te zien op de onderstaande foto. Bij de foto hoort deze tekst: The Petsamo area nickel works surrounded by hundreds of square kilometres of industrial wasteland. Meer info over Petsamo is weer te vinden op Wikipedia.

Petsamo area

Ole Henrik Magga, de eerste president van Sàmedigg, beslaat twee pagina's in het boek.

Ole Henrik Magga

Een groot aantal pagina's zijn aan Inga Näkkäläjärvi en haar zeven zonen en enkele dochter gewijd. Een zoektocht op internet bracht me bij deze webpagina, verder kon ik weinig over haar te vinden. Ik kwam nog wel bij het zoeken naar informatie over Inga een interessante film tegen, namelijk Näkkälä van Peter Ramseier. Via Amazon is deze documentaire uit 2005 nog te bestellen. Als iemand deze documentaire heeft liggen, hoor ik het graag.

De pagina's van Inga gaan voornamelijk over de rendieren en de Galdoaivi families (Galdoaivi Reindeer Herders' Association) uit Skalluvaara. Bij het zoeken naar Skalluvaara kwam ik het blog Adventureland Lapland van Ansku tegen en wel de blogpost Skalluvaara, erotusaita (Skalluvaara, het afscheidingshek). Ik heb hieronder naar twee foto's van haar blogpost gelinkt.