Auteur: Bernard Nordh
Oorspronkelijke titel: I Marsfjällets skugga
Vertaling: S. en E. M. v.d. Noordaa-Franzén
Titel: In de schaduw van het Marsgebergte (1e deel van de omnibus "Het geslacht Pålsson")
Jaartal: 1984
Bladzijden: 216
Uitgeverij: Elsevier
ISBN: 9010050637
 |
| Het geslacht Pålsson |
 |
| Bernard Nordh |
De schrijver Bernhard Nordh werd geboren op 19 april 1900 in Björklinge, in de buurt van Uppsala. Na zijn overlijden werd hij op 9 augustus 1972 begraven in de Dom van Uppsala. Bernhard’s moeder, Selma Bolin, was alleenstaand. De eerste jaren van zijn leven woonde Bernhard bij zijn grootouders. Toen Bernhard zes jaar was, trouwde zijn moeder met een 21 jaar oudere man: Johan Nordh. Deze adopteerde Bernhard en gaf hem ook zijn familienaam. Het gezin woonde in Strömberg in het noordelijke deel van de provinvcie Uppland. Zijn vader had daar een boerenbedrijf. Het leven op het platteland heeft Bernhard Nordh beschreven in zijn eerste roman Jorden är god (1936). Dit boek is één van de weinige boeken van Nordh die in het Nederlands vertaald is onder de titel “Zegenrijke Aarde”. Dit boek is binnenkort aan de beurt om te lezen.
In 1937 kwam de grote doorbraak met zijn tweede roman: I Marsfjällets skugga . Deze roman is in het Nederlands vertaald onder de titel "In de schaduw van het Marsgebergte". In 1936 bezocht Nordh Vilhelmina en het berggebied ten westen van Vilhelmina. Hij deed hier onderzoek naar kolonisten. Zo verzamelde hij de gegevens voor zijn romans over dit gebied. Voor de roman I Marsfjället skugga heeft Nordh uitgebreide gesprekken gevoerd met kinderen en kleinkinderen van de hoofdpersoon van dit meeslepende boek.
Er zouden nog 25 romans volgen. Een aantal romans beschrijft het leven op het platteland, terwijl een andere groep romans – in het Zweeds “Vildmarksromaner” - de nadruk legt op het leven van “kolonisten” in de ruige wildernis van noordwest Zweden. De schrijfstijl is plezierig en zeer verhalend. Nordh is een geboren verteller, die het leven op het platteland en in de wildernis met veel gevoel voor detail en realisme beschrijft. Alle facetten van het leven in die moeilijke periode – veelal tussen 1850 en 1920 – komen aan de orde. (Bron: http://www.bernhardnordh.se/biografie.htm).
Het boek "Als de vorst haar geesel zwaait" is eigenlijk het 3e deel van het Marsgebergte verhaal en gaat over de emigratie naar Amerika. De familie Pålsson wordt zijdelings een keer genoemd, verder niet. Dit boek ben ik op dit moment aan het lezen.
Hieronder de boeken die Bernard Nordh heeft geschreven. De informatie is afkomstig van de Bernard Nordh website.
Titel
|
Jaar
|
Vertaling (NL)
|
Jorden är god
|
1936
|
Zegenrijke Aarde
( ‘s Gravenhage, 1952)
|
I Marsfjällets skugga
|
1937
|
In de schaduw van het Marsgebergte
( ’s Gravenhage, 1941
|
Fjällfolk
|
1938
|
Rendiervolk in leven en dood
(’s Gravenhage 1946)
In 1977 verscheen de dubbelroman
Het geslacht Pålsson
Hierin zijn In de schaduw van het Marsgebergte en Rendiervolk in leven en dood samengebracht
|
Undan frostpiskan
Ook onder de titel
|
1938
1944
|
(’s Gravenhage, 1950)
|
I de stora skogarna
|
1938
| |
Folkhemmet
Ook onder de titel
Den siste bonden
|
1939
1949
| |
1940
| ||
Silverdalen
|
1941
| |
Nybyggarna vid Bäversjön
|
1942
| |
1943
| ||
Kämpa mot ödet
|
1944
| |
Ingen mans kvinna
|
1946
|
(Baarn, 1955)
|
Jakobs stege
|
1949
| |
Ogärningsmän
Ook onder de titel
I vildmarkens våld
|
1950
1954
| |
I min gröna ungdom
|
1951
| |
Vandra mot solen
|
1953
| |
1956
| ||
Leker farligt
|
1957
| |
1958
| ||
Offerbäcken
|
1959
| |
Åter till verkligheten
|
1962
| |
Skuggan över byn
|
1963
| |
Gyllene bocken
|
1965
| |
Fjällbruden
|
1968
| |
Bodil Jonsdotter
|
1970
| |
Bågskytten
|
1971
| |
Vargjakten
Ook onder de titel
Vilden från Sulitelma
|
1971
1930
|
Een aantal boeken van Bernard Nordh zijn verfilmd en wel de volgende:
 |
| Ingen mans kvinna |
 |
| Flickan från fjällbyn |
 |
| Starkare än lagen |
 |
| Hooimijten |
De website die Gonny noemt in haar blogposten (www.bernhardnordh.se) heeft een pagina over de reis in het voetspoor van Bernhard Nordh: Van Vilhelmina naar Kroken (Noorwegen).
Afstand
( km)
|
Plaats
|
Relatie met romans van Nordh
|
Totale afstand (km)
|
In de kerk van Vilhelmina werden onder andere de afkondigingen gedaan voor het opmeten van land. In Vilhelmina zetelde ook de schout.
( zie bijv. In de schaduw van het Marsgebergte, hfdst. 2)
| |||
13
|
Hier werd Lars Pålsson geboren. De hoofdpersoon in bovengenoemde roman. Zijn vader gaf zijn naam aan een kleine heuvel bij de beek. Op die heuvel staat nu een gedenksteen
|
13
| |
1
|
Blajkfjäll
|
Deze berg ligt tussen Djupdal en Avaträsk. Hier heeft Bernhard Nordh geprobeerd te leven als berenjager. Hij was toen negentien jaar.
Dit avontuur kostte hem bijna zijn leven. Deze episode uit zijn leven heeft Nordh beschreven in zijn autobiografische roman
“I mina gröna ungdom”
|
14
|
1
|
Hier kwam Lars Pålssons vrouw, Britta, vandaan. Ook zijn neef Hans woonde in Malgovik, voordat hij zich als tweede bewoner op Marsliden zou vestigen.
|
15
| |
36
|
Fjällboberg
|
Lars Pålsson is na zijn trouwen met Britta in Fjällboberg gaan wonen. Toen er na verloop van tijd te weinig ruimte was, vertrok hij in 1856 met zijn gezin naar Marsliden.
De dorpen Fjällboberg en Kroksjö staan centraal in de roman Als de vorst haar geesel zwaait (Undan Frostpiskan) Vanuit deze dorpen emigreerden in het begin van de 20e eeuw 55 van de 60 inwoners naar de VS.
|
51
|
23
|
Dorris
|
Bij de trek van Fjällboberg naar Marsliden kon het gezin Pålsson hier een nacht slapen en rusten (zie in de schaduw van het Marsgebergte, hfdst. 6)
Ook de geschiedenis van deze nederzetting is beschreven. In het boek Nybyggarnas dagliga leverne, geschreven door O.P. Petterson.
|
74
|
24
|
In Grytsjö woonden de naaste buren van de familie Pålsson. Olof Olofsson en zijn vrouw.
|
98
| |
17
|
Vallen
|
Lars’zoon Jonas heeft met zijn vrouw Stina deze nederzetting opgezet. In de vervolgroman Rendiervolk in leven en dood komt deze episode uitgebreid aan bod.
|
115
|
4
|
Marsliden
|
De nieuwe nederzetting, oorspronkelijk door Lars en Britta Pålsson gesticht. Tegenwoordig staat er een replika van oorspronkelijke Pålsson-stuga, aangevuld met bewaarde werktuigen en gerredschap.
|
119
|
18
|
De dichtstbijgelegen boerennederzetting. Hier ging Lars enige malen heen om hulp. Met verschillend resultaat.
|
137
| |
26
|
Het kerkdorp waar alle inwoners van het gebied twee maal per jaar aan de kerkelijke plechtigheden konden deelnemen De kerkdiensten met de bijhorende plechtigheden van begraven, dopen en huwelijksinzegening waren bestemd voor zowel de Samen als de boeren als de settlers.
De jongste dochter van Nordh, Solveig, is hier in het huwelijk getreden. Ondanks dat ze niet in dit gebied woonde. Dit feit kan worden gezien als bewijs voor de hoogachting voor Bernard Nordh.
|
163
| |
22
|
De knecht Abraham Jacobsson had zich in Klimpfjäll gevestigd en verkreeg in 1853 de rechten op Marsliden. De rechten verkocht hij in 1856 aan Lars Pålsson.
Vanuit Klimpfjäll voerden handelswegen naar Noorwegen.
|
185
| |
40
|
Kroken
|
In dit Noorse dorp eindigden de handelsreizen van de bergbewoners uit Noordwest Zweden. Hier werd handelswaar als hoenders en huiden geruild tegen koffie, zout, meel en andere levensbenodigdheden.
|
225
|
De reis geeft goed aan hoe groot de afstanden tussen de dorpen waren. Alles werd lopend gedaan. De tabel geeft wel een mooi overzicht van de dorpen die een rol hebben gespeeld in de Marsgebergte verhalen. Leuk om de tabel erbij te hebben als men in de buurt is. Het bergdorp Marsliden bestaat vandaag de dag nog. Een kopie van de hut van Pålsson is ook nog steeds te bewonderen. De blogposten van Gonny laten dit goed zien. Er zijn ook andere websites die dit laten zien. Aan het einde van deze blogpost een overzicht van de websites met informatie over het Marsgebergte en Bernard Nordh.
Het verhaal zelf is best wel spannend. Gelukkig was de omnibus van een latere druk dan de originele boeken met prenten van Anton Pieck. Die zijn namelijk geschreven met een oude spelling.
Wil Vening heeft in 1988 de 2 boeken van het Marsgebergte bijgeschaafd tot een meer leesbaar verhaal aangepast aan de eind jaren 80. De boeken zijn uitgegeven als grootletterboek. Beide boeken heb ik gehaald. De tekst is inderdaad wat aangepast. Ik heb de boeken nog niet gelezen omdat ik net de originele versies heb gelezen. Misschien lees ik ze volgend jaar wel. Het voorwoord is denk ik wel het leukste van het boek. Het voorwoord is hier te lezen. De boeken hebben de onderstaande titels:
- Het Marsgebergte als buurman
- In het spoor van de rendieren
- Website Fotosidan
- Svenska Fjällklubben
- Om böcker med mera
- Marsliden en fjällby i södra Lappland
- Marsliden Fjällby
- Plaatsen uit het Marsgebergte verhaal
- Bernard Nordh
- Naamgenoot Bernard Nordh
 |
| Marsliden
Ik ben nog op zoek naar het boek "De zon gaat op in Gulbrandstal". Als iemand weet waar ik die kan vinden, hoor ik het graag.
|
