We stopped forgetting: Stories from Sámi Americans - Ellen Marie Jensen

Boek details:
Auteur: Ellen Marie Jensen
Titel: We stopped forgetting: Stories from Sámi Americans
Verschijningsdatum: 2014
Bladzijde: 172

Taal: Engels
Uitgeverij: Čálliidlágádus
ISBN: 1310061688

Samenvatting:

What if you thought you knew about your family"s roots and there was more to the story? What if your real ethnicity was kept hidden due to prejudice, immigration and assimilation? Ellen Marie Jensen traverses this territory in "We Stopped Forgetting Stories from Sámi Americans".
During the immigration period of 1880-1940 an unknown number of Sámi people (the indigenous people of Northern Norway, Sweden, Finland, and the Kola Peninsula of Russia) left Sápmi (Samiland; “Lapland”) for North America alongside Nordic peoples. It has been estimated that there are at least 30,000 descendants of Sámi immigrants in North America, and most of them are unaware of their Indigenous ancestry. The storytellers in this book give moving accounts of the history of their ancestors, the often fortuitous events that led them to discover their heritage, and tell their own life stories of cultural revitalization. They have consciously chosen to stop forgetting their lesser known and sometimes silenced Sámi ancestry by identifying with a cultural birthright. Further, their stories demonstrate a heartfelt commitment to both historical and contemporary Sápmi and the Indigenous world in their lives.

Het boek:
Ik had het ebook al een tijd geleden aangeschaft, maar het duurde even voordat ik het boek echt uit had. Het is namelijk geen gemakkelijk boek, een deel van het boek is gebaseerd op de masterscriptie Indigenous Studies "We stopped forgetting: Diaspora Consciousness in the Narratives of Five Sámi Americans (2005)" aan de Universiteit van Tromsø van Ellen Marie Jensen. Geen gemakkelijke kost. Het boek geeft een beeld over de emigratie van Sami's naar Amerika en welke invloed dat heeft gehad op de volgende generaties. Dat er Amerikaanse Sami's zijn was mij al wel bekend. Ik volg op Facebook onder andere de Saami Baiki groep.

De Sami vrouw op de cover van het boek is een vrouw die Ellen Marie Jensen lange tijd achtervolgt. Het eerste gedeelte van het boek gaat over de zoektocht naar de vrouw op de cover. Ze hangt op verschillende plaatsen in het Immigration Museum Ellis Island. De foto is gemaakt door Augustus Francis Sherman. Het vermoeden is dat ze tijdens de immigratieperiode 1880-1920 vanuit Lapland naar Amerika is geëmigreerd. Die immigratieperiode wordt trouwens ook beschreven in het boek Als de vorst haar geesel zwaait van Bernard Nordh. Het boek van Bernard Nordh had ik ook al aangehaald in de trilogie blogpost van Vidar Sundstøl (Land van dromen, De doden en De raven). De trilogie van Vidar Sundstøl speelt af in Duluth, Minnesota en het mooie is dat die omgeving ook weer voorkomt in We stopped forgetting.

Het boek geef een gedeelte van het leven van Ellen Marie Jensen weer. Ze komt tijdens de opening van de Olympische Spelen in Lillehammer in 1994 (de joik van Nils Aslak Valkeapää) erachter dat ze van Samische afkomst is.

Zo begint haar zoektocht naar haar verleden geïnspireerd door de Sami vrouw van Ellis Island. Zo komt ze bijvoorbeeld te weten dat er twintig miljoen immigranten van 1892 tot 1924 via Ellis Island aankwamen. Ze vertelt ook de geschiedenis over de Sami's in Noord-Amerika. Haar eigen vader kwam uit Finnmark en emigreerde in 1960. Als laatste wordt het verhaal van vijf personen vertelt. Ze hebben allemaal een link met de Sami.

Conclusie:
Geen gemakkelijk boek, maar zeker interessant als je meer wilt weten over de Sami's in Amerika. Hoe ze daar gekomen zijn, wat de gevolgen voor het nageslacht waren en hoe men tegenwoordig leeft. Een groot aantal kinderen van de derde generatie (zoals Ellen Marie Jensen) wisten niet dat ze Samisch waren. Hun ouders ontkenden dit. Nadat ze op de een of andere manier erachter zijn gekomen, maak je de zoektocht van de derde generatie letterlijk mee.

Wetenswaardigheden:
Heel veel wetenswaardigheden. Ik heb ze niet allemaal opgenomen omdat je dan beter het boek kunt lezen.

• Het boek van Ørnulv Vorren: Saami, Reindeer, and gold in Alaska: The emigration of Saami from Norway to Alaska.
• The Alaska Sámi: A reindeer story (Een Baiki publicatie).
• Het boek On Photography van Susan Sontag (1977).
• Het Árran blog.
• Areas that have communities of descendants of Sámi immigrants include many communities in the Midwest (Minnesota, Wisconsin, the Dakota's and the Upper Peninsula of Michigan), Alaska (Nome), Oregon and Washington state.
• Project "Saami Anonymous Family Tree DNA".
• Rudolph Johnson en Solveig Arneng Johnson uit Duluth.
• Vicki en Melissa Lantto.
• Juhani Raattamaa.
• Amerikan Lappi.
• Mary Kuusiniemi Hendrickson.
• Nils Paul Xavier (1873).
• Faith Fjeld, oprichter en redacteur van Báiki.
• In de jaren tachtig en negentig bezochten Nils Aslak Valkeapää, Harald Gaski, Ingor Ántte Áilu Gaup en Hans Ragnar Mathisen Noord-Amerika meerdere keren.

Áilloš (Ingor Ánte Áilo Gaup) - Consolation

• Fjordfinner, archaïsche Noorse term voor kust Sámi.
• Ánde Somby, artikel uit 1995: Joik and the theory of knowledge.
• De vijf verhalentellers zijn: 
• David Lawrence Kline Sr. David is een mix van Sámi, Cheyenne en Cree indianen, Frans en Fins.
• Lani Abbott.
• Eric Seaberg.
• Kurt Seaberg. Eric en Kurt zijn broers. Zoon van Albin Seaberg. Kurt heeft de Sami Spirit Calender ontworpen.
• Mimi Bahl De Leon. Mimi is van Kroatische afkomst en valt in de Heinz 57 categorie. In Amerika val je in die categorie als je een mix van vele rassen bent. Het verhaal van Mimi vond ik een bijzonder verhaal om te lezen. Dat heeft voornamelijk te maken met het feit dat ze donker gekleurd is terwijl haar ouders wit zijn. 
• Fifth world Christian gathering of Indigenous people, Kiruna.
• Sámi artiest Britta Marakatt Labba.
• Harald Gaski. The secretive text - Yoik lyrics as literature and tradition.
• Appendix I: Abbott, Lani. Letter to Narupa University.
• Appendix II: Seaberg, Eric: Encountering God in the Lavvu 2005.
• Appendix III: Seaberg, Kurt: Statement to the court 1999. 
• Dakota conflict 1862.
• Appendix IV: De Leon, Mimi Bahl. Canadian American studies 497 march 16, 1998. Een brief van Mimi aan haar grootmoeder.

Recensies en andere informatie:
- Samisk bibliotektjeneste.
- Book events in Poulsbo, Tacoma, Portland.
- ResearchGate.
- Albma duohta sápmelaš.
- Books and Journals.
- Barbara Sjoholm.
- Hildekat.
- Nearby Norwegians.
- Árran.
- Inge Bretsen's Nordic Marketplace.
- Davvi Šuvva 1979.

De weg vlakbij Trollstigen

Ik kwam vandaag de blogpost Pieken en dalen van Elly Koster tegen. De blogpost van Elly gaat over een plek op de weg van Trollstigen naar Valldalen. De foto's kwamen me bekend voor. We zijn ook een keer op de Trollstigen geweest en zijn toen vanuit Trollstigen naar Geiranger gegaan. Het kan niet anders dan dat we langs dezelfde plek zijn gekomen. Ontzettend nieuwsgierig naar de foto's die wij gemaakt hebben. heb ik gauw even de foto's opgezocht. Leuk om te zien dat onze foto's compleet anders zijn dan die van Elly.

Steen met de inscripties «Kong Håkon bilte denne veg 1936»
en «Olav den Heilage gjekk denne steg 1028»

Dit is het pad naar de berghut. Zijn we niet geweest.

Bataviawerf Lelystad

Zondag 26 februari 2017 zijn we eindelijk op de Bataviawerf en op het Batavia schip geweest. De Bataviawerf in Lelystad is opgericht in 1985. Willem Vos, een bouwer van traditionele houten schepen, kreeg toen een terrein toegewezen aan de kust van het Markermeer voor zijn idee om een reconstructie van het schip Batavia te bouwen. Nu 32 jaar later heb ik dan eindelijk de werf en het schip gezien en het heeft nogal indruk op me gemaakt. Dit is de reden dat deze blogpost best wel groot is geworden. In de zomer van 2016 hebben we het Vasamuseum in Stockholm bezocht en het Vasa schip kunnen bewonderen. Na dat bezoek kon een bezoek naar de Bataviawerf natuurlijk niet uitblijven. Op de Batavia kun je beleven wat je in het Vasamuseum kunt zien. Geweldig.

Tussen 1985 en 1995 werd vooral gewerkt aan de bouw van de Batavia, een reconstructie van een VOC-schip uit 1628. In 1995 werd de kiel gelegd van De Zeven Provinciën, een reconstructie van een linieschip uit 1665 en vermaard als het vlaggenschip van Michiel de Ruyter.

Het leuke is dat het hout waarmee de Batavia is gebouwd en waarmee men momenteel werkt aan het model van De 7 Provinciën eikenhout is. Het hout is afkomstig uit Denemarken. Voor de Batavia is 1800 m3 Deens hout gebruikt. Netto blijft daar 800 m3 van over.

We hebben de korte film gezien en hebben een rondleiding gekregen van een zeer gepassioneerde gids die heel veel wist te vertellen. Een impressie van de rondleiding is te vinden op de website van KidsErOpUit. Dus als je wilt weten wat er te zien is en wat men laat zien, lees dan die blogpost. Ik ben zelf wat verder in het Batavia verhaal gedoken en kom al snel op Willem Vos. Het verhaal van hem over het bouwen van de Batavia en wat er met hem is gebeurd tijdens en na de bouw is een verbazingwekkend verhaal. Ruim voor de daadwerkelijke start van de bouw van de Batavia was hij er al zeven jaar mee bezig. Tijdens de bouw van het schip woonde hij met zijn gezin op de werf en na de bouw van de Batavia bleef hij aanwezig op de werf. In 2002 brak de werf op een niet zo vriendelijke manier met Willem Vos en vlak daarna heeft Willem zelfs een zelfmoordpoging gedaan. Zijn vrouw en zoon konden dit nog net voorkomen. De strijd heeft zo'n dertien jaar geduurd en in 2015 is de strijdbijl begraven. 2015 was ook het dertigste jubileumjaar van de werf. In het kader van het jubileum zijn er twee boeken van hem en een over hem verschenen:

• Willem Vos: Biografie van een Scheepsbouwmeester, door Wilfried Vonk.
• Willem Vos: De bouw van een Oost-Indiëvaarder.
• Willem Vos: De bouw van een Oost-Indiëvaarder - Bouwtekeningen van een Hollands spiegelretourschip in de Gouden Eeuw.

Meer informatie over Willem Vos en de bouw van de Batavia is te vinden op de website van Historiek en in de onderstaande Youtube filmpjes.

Leuk detail is dat men vroeger in negen maanden een schip zoals de Batavia kon bouwen en dat het in het heden tien jaar heeft geduurd. Na het bouwen van de Batavia is men begonnen met de bouw van de 7 provinciën. Er is een begin met het schip van Michiel de Ruyter gemaakt, maar door factoren zoals geldgebrek en te weinig motivatie is het project gestaakt. Men richt zich nu op het behoud van de Batavia. Die heeft namelijk veel onderhoud nodig. Het schip zal op een gegeven moment weer uit het water gehaald moeten worden en volgens de gids blijft het schip dan aan wal.

Kijk mee op de werf en het schip.

De smederij.

De 7 provinciën.

 

Model van de 7 provinciën.

Spiegel van de 7 provinciën.

Overloop Batavia.

Kanon Batavia

Koebrug Batavia.

Ruim Batavia.

Bak Batavia.

Kampanjedek Batavia.

Stuurplecht Batavia.

Het gemak (toilet) voor de elite aan de zijkant van de boot.

 

Hut Batavia.

 

Origineel kanon van de Batavia.

De zeilmakerij.

De beeldsnijderij.

Boek Batavia van Peter Fitzsimons.

Het boek Batavia van Peter Fitzsimons is in december 2016 uitgebracht. Het boek is eerder uitgebracht in 2012 en is een must have voor als je wilt weten hoe de reis van de Batavia is verlopen en hoe het met de bemanning is afgelopen nadat het schip bij Australië is gestrand. Dit boek ga ik waarschijnlijk aanschaffen zodat het bezoek aan de Bataviawerf compleet is.

Op de dag dat we bij de Bataviawerf waren, was er een voorleesoptreden van de schrijfster van het boek Het vergeten schilderij. De schrijfster van het boek is Anke van Duyn. De sessie was om 13:00 uur, maar helaas duurde de rondleiding die we hadden van de gids erg lang zodat we de sessie om 13:00 uur hadden gemist. Toen we klaar waren met de rondleiding bleek Anke van Duyn nog wel bij de shop van de Bataviawerf te zitten.  

We hebben haar even gesproken en we hadden de sessie niet gemist, want het bleek dat er niemand was om naar haar te luisteren. Ontzettend balen natuurlijk en het leek me daarom leuk om haar uitgebreid op te nemen in deze blogpost.

Het vergeten schilderij is een jeugdboek over de Nederlandse ontdekking van Australië. Al eeuwenlang oefent Australië een enorme aantrekkingskracht uit op avonturiers, goudzoekers en ontdekkingsreizigers. James Cook wordt gezien als de Europese ontdekker van het continent maar lang voor de Engelsen in het oosten hun eerste strafkolonie vestigden, trokken Nederlandse mannen hun sloepen al op de westkust. Vastberaden en nieuwsgierig gingen ze op expeditie in het onbekende land. 25 oktober 2016 was het 400 jaar geleden dat de Nederlandse VOC schipper Dirk Hartog landde op de westkust van Australië. Het tinnen etensbord dat hij achterliet, werd op 4 februari 1697, ruim tachtig jaar later, gevonden door de bemanning van de Geelvinck, het schip van Willem de Vlamingh. Het verhaal is niet zo bekend als van de Batavia maar ik denk voor de jeugd een interessant boek is om kennis te maken met die tijd. Meer informatie over het boek is te vinden op de website van Anke den Duyn.

Het vergeten schilderij is het tweede boek van Anke den Duyn. Het eerste boek van haar heet Het Logboek. Een presentatie van dat boek is te zien op het volgende Youtube filmpje.

Op dit moment is ze bezig met een boek over de IJsselkogge (het wrak ligt in de loods klaar voor Museum Nieuwe Land). Het boek zit in de researchfase. Dat betekent op zoek naar het verhaal achter het schip en uitzoeken wat er gebeurd is.

Als voorproefje op het boek Batavia van Peter Fitzsimons heb ik de Bataviawerf gids gelezen.

Ik had de gids ergens gevonden bij een kringloop. De gids is uitgebracht op 4 oktober 2000 en dus ruim zestien jaar oud. In de gids kom je onder andere te weten hoe het schip gestrand is op de weg naar Batavia. Schipper Adriaen Jacobszoon uit Durgerdam had een fout gemaakt en jaagde het schip op de gevreesde 'Houtman Drooghten' van Zuidlandt (Australië). Verder kom je te weten wat de ontwikkelingen van onder andere Lucretia Jans en Jeronimus Cornelisz waren en wat er na de schipbreuk is gebeurd. Vooral de gebeurtenissen na de schipbreuk hebben zoveel indruk gemaakt tot er nog steeds boeken over het oude verhaal verschijnen. Van de 341 opvarenden hebben uiteindelijk 68 mannen, 7 vrouwen en 2 kinderen de ramp overleefd. De verhalen over de Batavia komen voort uit het "Pelsaert-journaal'. Pelsaert was opperkoopman en heeft de gebeurtenissen opgeschreven. Op basis van zijn verslag zijn er vele verhalen geschreven over de Batavia. Ik kwam een interessante website tegen van Greta van der Rol die twijfelt aan de juistheid van het verslag van Pelseart. Het heeft geresulteerd  in het boek To Die a Dry Death. Weer een boek die mij erg interessant lijkt.

Verder met de gids. Zo is te lezen dat er van de Batavia geen afbeeldingen bekend waren. Ook waren er geen bouwtekeningen in die tijd aanwezig. Alles moest dus opnieuw uitgezocht worden voor de bouw van het schip. Verder staat een groot deel van de wrakvondsten van de Batavia tentoongesteld in het West-Australisch Maritiem Museum, Fremantle en ging het verhaal van de Batavia de geschiedenis in als de Ongeluckige voyagie van 't schip Batavia nae de Oost-Indien. In 1963 werd het wrak ontdekt. De ballast in het schip, stenen, waren bedoeld voor een stadspoort voor Batavia.

De nieuwe Batavia is in 2000 naar Australië gegaan. De reis naar Australië duurde 50 dagen en vond plaats in een dokschip. In de gids wordt tevens de Flevo-aak Carla Lammers genoemd en ook het beurtschip B71 en het NISA. Volgens mij is het B71 schip en het NISA gebouw niet meer aanwezig op de werf. In de gids wordt er melding gemaakt van het boek De terugkeer van een retourschip door P. Gretler, R. Parthesius en A van der Zee, Den Haag 1991.