Google Translate

zondag 9 december 2012

Rörbäcksnäs kerk

We kwamen de kerk van Rörbäcksnäs tegen. We hadden die dag al vrij veel gedaan en de kinderen hadden geen zin meer om de kerk van binnen te bekijken, dus alleen maar foto's van de buitenkant gemaakt.

Rörbäcksnäs kerk
Deze kerk werd gebouwd in 1992-1993. De kerk is gebouwd van hout en is bijna een exacte kopie van de vorige. De vorige kerk was meer dan honderd jaar oud, maar is afgebrand in de nacht van 24 mei 1992. De eerste kolonisten kwamen naar het gebied in de jaren 1760. In 1869 waren er plannen voor de bouw van een kerk. Een eerste voorstel werd gedaan door de stadsarchitect Gustaf Skarin. De tekeningen werden herzien door de architect Folke Zettervall. Het voorstel van Zettervall was in grote lijnen vergelijkbaar met de kerk die gebouwd zou worden, maar het gebouw was breder en rijker in detail. De bouw van de vorige kerk begon in 1898 en de bouwer in 1898 was Olof Sterner. De kerk werd ingehuldigd in 1909. De oorspronkelijke klokken werden gegoten in 1900 en zijn gedeeltelijk gesmolten in de brand van 1992. De twee klokken zijn nu ten noorden van de kerktoren gevestigd. (Bron: Wikipedia en de website van Rörbäcksnäs).
 
Het nieuwe gebouw werd herbouwd op dezelfde locatie. De buitenkant is vrijwel identiek aan de voormalige kerk. Een aantal van de meubels die werden gered uit de brand werden geplaatst in de nieuwe kerk. (Bron: Kyrkan brinner).

Informatiebord

Rörbäcksnäs kerk
Rörbäcksnäs kerk

Gelukkig zijn er foto's van binnen te vinden op internet.Een aantal mooie foto's staan op deze website.

Rörbäcksnäs kerk


Rörbäcksnäs kerk

Rörbäcksnäs kerk

Erg interessant is dat de kerk van Rörbäcksnäs nagebouwd is in het park Trollskogen in het skigebied van Hundfjället vlakbij Sälen. Het park Trollskogen is gecreëerd door Alf Skaneby. In een latere blogpost komt Trollskogen nog aan bod. Informatie over de kerk in Trollskogen is hier te vinden. Hieronder 2 foto's van de betreffende website.

Kerk in Trollskogen

Kerk in Trollskogen

woensdag 5 december 2012

Als de vorst haar geesel zwaait - Bernhard Nordh

Boek details:
Auteur: Bernard Nordh
Oorspronkelijke titel: Undan frostpiskan / Flickan från fjällbyn
Vertaling: J.E. Gorter-Keyser
Titel: Als de vorst haar geesel zwaait (5e druk)
Jaartal: 1950
Bladzijde: 264 blz
Uitgeverij: Zuid-Hollandsche uitgevers maatschappij

Als de vorst haar geesel zwaait
Dit boek wordt gezien als 3e deel van de Pålsson serie. Het eerste deel is deze blogpost aan bod gekomen. Het 2e deel is pas geleden in deze blogpost behandeld. Pålsson komt in dit verhaal niet voor, maar wordt af en toe genoemd. Verwacht daarom geen vervolg op het leven van Pålsson.

In dit verhaal staan de dorpen Fjällboberg en Kroksjö centraal. Vanuit deze dorpen emigreerden in het begin van de 20e eeuw 55 van de 60 inwoners naar Amerika. Fjällboberg was de woonplaats van Lars Pålsson en Britta tot 1856. Het gezin Pålsson vertrok in 1856 naar Marsliden. Ongeveer 50 jaar later beschrijft Bernard Nordh de emigratie naar Amerika. De hongerwinters en mislukte oogsten zorgden ervoor dat de pamfletten van de rederij White Star Line met hun overtochten naar Amerika erg populair waren.

White Star Line

White Star Line stoomboot uit 1907
De grijze koude herfstnevel steeg uit het moerasland bij het meer op als een vernielende witte rook, die tegen de beboste hellingen omhoog rolde. De nevel bracht de vorst die als een geesel zwaaide. Dit zorgde ervoor dat Anders Kristoffersson als eerste naar Amerika vertrok. Hij vertrok alleen en de rest van het gezin bleef achter. Een jaar later vertrokken meerdere mannen (Oskar, Tobias en Ersson) naar Amerika. De vrouwen en kinderen bleven opnieuw achter. De mannen zouden als ze éénmaal in Amerika waren en geld verdiend hadden, geld sturen naar de vrouwen om een reisbiljet te halen. De boerderijen waren ondertussen verkocht aan de houtvester om reisbiljet voor de mannen te bekostigen. De inboedel van de boerderijen werd via een openbare verkoop verkocht.

In het verhaal zijn Erik en Isa de centrale figuren waar het om draait. Isa is verliefd op Erik, maar Amerika staat tussen hen in. Isa wil kost wat kost naar Amerika en Erik wil absoluut niet. Erik wil het land draineren zodat de vorst geen invloed meer kan hebben op de oogst en er toch geleefd kan worden in het gebergte. Helaas voor hem heeft niemand in het dorp interesse in draineren, laat staan om te helpen. Vanwege de uittocht van de mannen, heeft Erik een probleem. Isa gelooft heilig in het feit dat er een vloek rust op Fjällboberg vanwege het vertrek van Pålsson 50 jaar geleden.

De ontberingen die de mensen van Kroksjö mee moeten maken, zijn in deze tijd niet te begrijpen. Bernard Nordh vertelt het geheel weer in zijn eigen stijl. De informatie voor dit verhaal is grotendeels afkomstig van Gunnar Mattsson afkomstig uit Kroksjö. Gunnar Mattsson is familie van Alexander Mattsson. Alexander Mattsson heeft model gestaan voor Erik. Sara Bång-Mattsson heeft model gestaan voor Isa. Hieronder een foto van beiden afkomstig van de Bernard Nordh website.

Alexander Mattsson en Sara Bång-Mattsson (Erik en Isa). Foto van Herman Grönlund.
Van Alex en Sara ook nog de onderstaande foto gevonden. Ik weet niet zeker of dit de Alex en Sara zijn. Waarschijnlijk wel.
Alex en Sara
Op de Bernard Nordh website is hoofdstuk 3 van het boek te lezen. Anders Kristoffersson is dan al vertrokken naar Amerika en Erika, zijn vrouw, is achter gebleven in Kroksjö.

Het boek is in 1948 verfilmd. De film heeft de titel "Flickan från fjällbyn"  gekregen.


Meer info over de film is te vinden op IMDB en op Svensk Filmdatabas. Jammer genoeg kan ik de film nergens vinden. De film is niet te downloaden of te koop.

Ik kwam de onderstaande artikelen tegen op internet. Het geeft aan dat Bernard Nordh niet veel waardering kreeg tijdens zijn leven, Hij heeft boeken geschreven voor het normale volk. Het normale volk las / leest de boeken van hem graag. Literair stelde hij weinig voor. Het verklaart wel waarom de boeken te gek zijn. Ze zijn geschreven voor het gewone volk en dat leest erg fijn. Kortom, leesbare en spannende boeken en ook dit boek is geweldig.

woensdag 28 november 2012

Rendiervolk in leven en dood - Bernhard Nordh

Boek details:
Auteur: Bernard Nordh
Oorspronkelijke titel: Fjällfolk
Vertaling: S. en E. M. v.d. Noordaa-Franzén
Titel: Rendiervolk in leven en dood (2e deel van de omnibus "Het geslacht Pålsson")
Jaartal: 1984
Bladzijden: 216
Uitgeverij: Elsevier
ISBN: 9010050637

Het geslacht Pålsson
"Rendiervolk in leven en dood" is de opvolger van "In de schaduw van het Marsgebergte". Over het 1e deel heb ik het uitgebreid gehad in deze blogpost. Het 2e deel speelt zich af op dezelfde locatie, dus in het Marsliden gebergte maar dan 15 jaar later. Lars en Britta Pålsson hebben in totaal 10 kinderen gekregen. Vier ervan zijn niet meer in leven. De 2 oudste zoons (Paul en zijn vrouw Margareta en Sven-Olov en zijn vrouw Olivia) hebben een eigen hut gebouwd en de oudste dochter Erika gaat spoedig trouwen met Pelle uit Saxnäs. De zonen Aron en Jonas en dochter Marta wonen nog bij Lars en Britta. Hans en Greta Persson wonen ook op Marsliden.

De familie Pålsson staat in dit 2e deel nog steeds tussen de kolonisten en de Lappen. Het verhaal draait om de strijd waar het grensgebied van de Lappen eindigt. In dat grensgebied wonen de kolonisten en die zouden moeten verdwijnen als de Lappen gelijk krijgen. Daar tussendoor beleef je de avonturen van voornamelijk Jonas. Oude bekenden uit deel 1 zijn weer aanwezig. De Lappen Turi en Vanni met hun dochter Elly. De kwaadaardige Lap Niel zorgt nog steeds voor ellende. Beren, veelvraten, bevallingen, honger en liefde komen allemaal aan bod. Genoeg ingrediënten voor weer een spannend verhaal. In het verhaal komt ook een notstock in voor. Een notstock is een muziekinstrument. Ik had er nog nooit van gehoord. Dus even zoeken en ja hoor, op de Psalmodikon website staan een aantal notstock instrumenten.
Notstock instrumenten

Heb ik er nu eindelijk een beeld bij smile.

Er is over dit 2e deel weinig informatie te vinden. De meeste informatie staat in de epiloog van het boek waaruit blijkt dat de verhalen van Pålsson afkomstig zijn van Jonas Larsson, de zoon van Lars Pålsson. Volgens Cor Wursten heeft Nordh in 1936 een tijd rondgereisd in het Marsliden gebied en gesprekken gevoerd met mensen die uit eerste of tweede hand geschiedenissen over die eerste kolonisten konden vertellen. Vooral Jonas heeft veel aan Nordh doorverteld. Dit verklaart dat het verhaal om Jonas draait. Op de foto hieronder staat Jonas Larsson, gefotografeerd door Bernard Nordh. De foto is afkomstig van de Bernard Nordh website: www.bernhardnordh.se.

Jonas Larsson
De epiloog over Marsliden is geschreven in 1938. Dit is 82 jaar nadat Pålsson zich had gevestigd in de schaduw van het Marsgebergte. Marsliden is in 1938 een gehucht met 8 gezinnen. Belangrijke gebeurtenissen waren:
  • 1918: In dit jaar kwam de ruil van eigendommen tussen de kroon en kolonisten tot stand en de staat betaalde de bedragen die gestort waren voor terreinen, welke van geen nut voor de kolonisten bleken te zijn.
  • 1918: Marsliden kreeg een telefoonverbinding. Spoorweg tot Vilhelmina kwam gereed. Van Marsliden naar het dichtsbijzijnde spoorwegstation bedroeg 110 km ipv de bijna 400 km eerder.
  • 1938: Elektrisch licht.
In de epiloog wordt Kroksjo-Fjällboberg (Pålsson woonde hier oorspronkelijk) aangehaald. 55 van de 60 ingezetenen verhuisden naar Amerika. Dit verhaal wordt verteld in het 3e deel "Als de vorst haar geesel zwaait".

Zoals ook met het eerste deel is gebeurd, heeft Wil Vening dit 2e deel bewerkt naar de moderne tijd en als titel "In het spoor van de rendieren" meegegeven. Dit deel is net als het eerste deel een grootletterboek. In dit boek helaas geen voorwoord van Wil Vening.

Wil Vening - In het spoor van de rendieren
Ik heb toch nog een aantal mooie foto's van Jonas Larsson en Bernard Nordh gevonden waaronder 2 van Jonas met de notstock. De foto van Nordh met Helge en Elise Kanon is ook interessant. Stina Kanon was de vrouw van Jonas Larsson.

Jonas Larsson
Bernard Nordh, Helge Kanon en Elise Kanon

Bernard Nordh en Jonas Larsson

?, Hulda Ahlenius, ?, ?, Jonas Larsson, Esbjörn Nilsson, Lennart Larsson en Amanda Jonsson
Als laatste het familieoverzicht van Pålsson opgenomen.

Familieoverzicht