De afgelopen dagen zag ik vrij vaak posten op Facebook die kritiek hadden op het Noorse zilversmid bedrijf Tana Gull og Sølvsmie As. Het gaat om hun logo die hieronder te zien is:
Het logo is ontworpen door Andreas Lautz. Hij heeft de inspiratie gekregen van een Samitrommel uit Åsele in Zweden. De trommel is bekend sinds 1693. In 1725 nam bisschop Peter Asp 26 trommels van de Sami in beslag in Åsele. Tana Gull heeft in 2009 een patent op hun logo aangevraagd en dit is ook toegewezen. Dit betekent dat niemand anders het zonnesymbool mag gebruiken. Het zonnesymbool wordt veel gebruikt door kunstenaars. Een collectie is hier te zien. Blijkbaar had Tana Gull er genoeg van dat velen verdienden aan hun ontworpen logo en hebben brieven verstuurd naar een groot aantal bedrijven die spullen verkopen met hun zonnesymbool. Ze speuren internet af om te kijken wie het allemaal verkopen. Een artikel met een foto van de speurtocht is hier te vinden.
Bijzonder om een ontzettend oud symbool van de Sami iets te bewerken en er vervolgens een patent op aan te vragen zodat je het alleenrecht hebt op het teken. De aangeschreven bedrijven zoals Anastasia Johansen moeten stoppen met het maken van productie die het zonnesymbool bevatten of anders worden ze aangeklaagd. Interessant is dat in Zweden het exclusieve recht op het zonnesymbool in 2006 is afgeschaft, dus iedereen in Zweden kan het Sami-zonnesymbool gebruiken. In 2004 kreeg Maria Viltok uit Gällivare namelijk het exclusieve recht om dit symbool te gebruiken, maar ze wist niet dat dit betekende dat niemand anders het symbool meer kon gebruiken. Viltok verklaart dat ze niet wilde dat iemand haar zag als de exclusieve rechtenhouder op het Sami-zonnesymbool en ze vindt het vanzelfsprekend dat alle Sami het moeten kunnen gebruiken omdat het een oud Sami-symbool is.
Het Noorse octrooibureau gaat na het krijgen van de vele klachten na de actie van Tana Gull uitzoeken of ze iets verkeerds hebben gedaan (zie dit artikel van NRK). Ondertussen is de ophef hierover zo hoog opgelopen dat er massaal wordt opgeroepen tot een boycot van het bedrijf Tana Gull. De reactie van het bedrijf over de ophef is te vinden in de onderstaande post op Facebook.
Het bedrijf Tana Gull og Sølvsmie As is opgericht door Andreas Lautz en is overgenomen door zijn dochter Ragnhild Rajala Lautz. In dit artikel is dat te lezen. Andreas is een Duitser, maar Ragnhild is zelf Samisch. Apart dat ze zich dan zo gedragen. Het gevolg van hun actie is dat geboycot worden door in ieder geval de Sami wereldwijd. Dit lijkt mij nou niet echt bevorderlijk voor de verkoop van de sieraden. Benieuwd hoe dit gaat aflopen. Zodra er meer informatie is, werk ik de post bij.
Samenvatting: Oud-rechercheur Erik Bäckström woont in een villa in het bos en heeft zichzelf enkele jaren geïsoleerd met enkel zijn hond genaamd Bella. Op een dag besluit hij een mijnbouwer te helpen die wordt geterroriseerd door overijverige milieudemonstranten. Echter, voordat hij het weet zit hij tot z'n nek in de ellende.
De films:
De voorloper van de serie zijn de twee films. De eerste film met de titel Jägarna verscheen in 1996. De post over de film is hier terug te lezen. De tweede film met de titel Jägarna 2 verscheen vijftien jaar later in 2011. De post over het tweede deel is hier terug te lezen. Beide films spelen zich af in het hoge noorden en persoonlijk bevielen de films mij wel. In 2018 is er dus een serie van gemaakt die vanaf 6 juni 2019 op NPO2 te zien is. De serie is sinds april al in zijn geheel te bekijken op NPOStart. De verwachtingen over de serie waren bij mij hoog gespannen.
De serie:
Erik Bäckström (Rolf Lassgård) speelt net als in de twee films de hoofdrol. Deze keer niet meer als rechercheur. Hij werkt niet meer en leeft zijn leven als een kluizenaar samen met zijn hond Bella. Al gauw gebeurd er wat met de plaatselijke zakenman Markus Lindmark. Markus Lindmark wil samen met zijn broer Karl weer beginnen met het openen van de mijnen. Er zou goud aanwezig zijn. De opening stuit tegen de borst van de milieuactivisten. Ze zorgen met acties er voor dat het Markus niet makkelijk gemaakt wordt en de daden van de milieuactivisten worden steeds heftiger. De plaatselijke politie kan de situatie niet aan en Markus huurt Erik Bäckström in om de veiligheid te garanderen voor Markus. Dat had hij beter niet kunnen doen. Erik is namelijk iemand die doorgaat met een zaak tot het bittere einde. Die karaktertrek zag je ook in de beide films. Markus probeert zijn levenswerk ook tot het uiterste te verdedigen en wat je ziet is een lange strijd tussen de jagers. De vraag is wie de jager is en wie de prooi.
Conclusie:
Super om Erik Bäckström weer te zien. De beelden van de natuur zijn geweldig. De spanning is er ook, maar het duurt wel erg lang. Het had van mij wel korter gemogen. Er wordt constant om de hete brei heen gedraaid en de ene keer is de politie op de hand van Erik en de andere keer weer niet. Dit had echt wel wat minder gemogen, vooral toen ik achteraf las dat Stefan Thunberg meegewerkt heeft aan het verhaal. Had er een twee delen serie van elk anderhalf uur van gemaakt, dat zou het kijkplezier zeker hebben vergroot. Geen slechte serie maar er zat zeker meer potentie in. De rollen van Erik, Markus, Richardsson en Tord worden goed gespeeld.
Boek details:
Auteur: Maria Adolfsson
Titel: Doggerland: Misleiding
Oorspronkelijke titel: Felsteg
Vertaling: Elina van der Heijden
Verschijningsdatum: 2019
Bladzijde: 446
Uitgeverij: Luitingh-Sijthoff
ISBN: 9789024582402
Flaptekst: Het is de ochtend na Oistra, het oesterfestival op de Doggerlandeilanden. Inspecteur Karen Hornby wordt wakker met een verschrikkelijke kater – maar dat is nog de minste van haar problemen. Naast haar in bed ligt haar baas. Dan komt het bericht dat er een vrouw bruut is vermoord en wordt Karen op de zaak gezet. Het slachtoffer blijkt de ex van haar baas te zijn. De complicaties verergeren en Karen realiseert zich dat het onderzoek verstrikt raakt in persoonlijke verhoudingen en de geschiedenis van het eiland.
De auteur:
De zestigjarige Maria Adolfsson woont in Stockholm en werkte als communicatie-expert en persvoorlichter. Doggerland is haar eerste serie van tenminste drie boeken en wie weet nog wel een paar meer. Meer weten over Maria Adolfsson? Lees dan de interviews op Zin en Krimi-Couch.
Doggerland:
Er is een soort leesclub georganiseerd op Facebook door de LS Sterrenthriller Leesclub. In de leesclub verscheen er vaak de opmerking dat een kaart van Doggerland erg handig is en daar ben ik het wel mee eens. Doggerland is een fictieve eilandengroep in de Noordzee. De eilandengroep wordt door Maria Adolfsson uitgebreid beschreven en door een kaart kun je een voorstelling maken. Op deze website is een soort advertentie over Doggerland te lezen met onder andere gegevens over Doggerland, een kaart van Doggerland en zelfs een reclamefilmpje over de eilanden.
Gegevens Doggerland
Geografische locatie: in de Noordzee, tussen Denemarken en de UK. Bestaat uit de drie eilanden Noorö, Heimö en Frisel.
Aantal inwoners: ongeveer 1 miljoen.
Valuta: Doggerse mark en shilling. 1 mark is ongeveer 1,50 Zweedse kronen waard.
Bevolking: De Doggerlanders hebben meestal Scandinavische roots, maar er zijn ook sterke Britse invloeden.
Klimaat: gematigd klimaat dat wordt gekenmerkt door zeer winderige en snelle veranderingen. Relatief veel zonuren.
Doggerland is niet helemaal fictief. Het heeft heel vroeger bestaan volgens Wikipedia en de onderstaande documentaire.
Het boek:
Het boek begint met een quote uit Moby Dick van Herman Melville:
It is not down in any map; true places never are.
Hoofdrolspeler in het verhaal dat zich volledig afspeelt op de Doggerse eilanden is de bijna vijftigjarige inspecteur Karen Eiken Hornby en het begint direct al met een klapper. Ze wordt de dag na Oistra, het jaarlijkse oesterfeest waar veel drank mee gemoeid is, wakker in een hotel naast haar chef Jounas Smeed. Ze hebben de nacht met elkaar doorgebracht. Dat dit niet normaal is blijkt al snel want de relatie tussen Karen en Jounas is ronduit slecht. Karen en Jounas werken bij de rechercheafdeling van de Rijkspolitie Doggerland. Samen met een stuk of twaalf mannelijke en tegenwoordig twee vrouwelijke collega’s van de recherche van de Rijkspolitie Doggerland onderzoekt Karen alle zware misdaad op de Doggerse eilanden: Heimö, Noorö en Frisel. De relatie tussen vrouwen en mannen bij de recherche is mede door de introductie van het relaxte jargon door Jounas Smeed zo geworden waardoor de mannen de pik hebben op vrouwen. De tactiek van Karen is zwijgen, maar na de neukpartij met Smeed heeft ze waarschijnlijk helemaal geen leven meer bij de recherche. Jounas is trouwens al tien jaar gescheiden van zijn ex-vrouw Susanne. De dag begint dus direct goed voor Karen en daar komt nog eens een mededeling van politiechef Viggo Haugen bij dat Karen een moord moet onderzoeken en daarbij de leiding heeft. De vermoorde vrouw is namelijk Susanne Smeed. Op dat moment begint een onderzoek naar de moord op Susanne Smeed. Karen probeert het leven van Susanne in het verleden en het heden in kaart te brengen. Het verhaal heeft regelmatig terugblikken naar Doggerland in het jaar 1970. Karen doet het natuurlijk niet alleen. Het team die het onderzoek naar de moord bestaat uit:
Waarnemend hoofd Karen Eiken Hornby
Inspecteurs Karl Björken en Evald Johannisen
Politiemedewerkers Astrid Nielsen en Cornelis Loots
Hoofd Forensische Opsporing Sören Larsen
Forensisch patholoog Kneought Brodal
Dienstdoende officier van justitie Dineke Vegen
Conclusie:
Ik vond voor het lezen wel jammer dat Doggerland een fictieve eilandengroep is en geen bestaande, maar tijdens het lezen veranderde dit. Maria Adolfsson beschrijft de eilandengroep erg goed en levendig. Zelfs de onderlinge verhoudingen tussen noord, zuid, midden en de hoofdstad zijn goed neergezet. Het privéleven van Karen wordt steeds duidelijker naarmate het verhaal vordert. Ook de overige personages krijgen voldoende aandacht. Het verhaal krijgt ook voldoende aandacht en is ook nog eens spannend tot het einde. Een einde die ik niet had zien aankomen. Kortom, ik heb genoten van de Doggerlanders en ben erg benieuwd of het Maria Adolfsson lukt om de trilogie te verlengen met twee delen. Eerst maar wachten op het tweede deel.
Leuk feitje is dat ik bij de zoektocht naar Doggerland het nummer Creature of Doggerland tegen kwam van de Zweedse band Skraeckoedlan. Tijdens het maken van deze post regelmatig naar het nummer geluisterd.
Legende over de reus Frendur, die Heimö uit woede met zijn zwaard in tweeën hakte en het oostelijke deel spaarde terwijl hij het westelijke, waar zijn trouweloze echtgenoot en zijn valse broer in ontucht met elkaar leefden, door de Atlantische Oceaan liet opeten.
De inwoners van Noorö, waar de Noorse en Zweedse wortels dominant zijn, worden nog altijd beschreven als stroef, zwijgzaam en godvrezend, terwijl over de bewoners van het zuidelijkste eiland, die vaker van Deense of Nederlandse afkomst zijn, wordt gezegd dat ze lichtzinnig zijn en hun netten te lang in zee laten liggen.
Heimö een ratjetoe van Britten, Scandinaviërs en vastelanders van Europa.
Doggerland volgt dezelfde zondebokhiërarchie als de meeste andere landen; hard werken in het noorden, gemakzucht in het zuiden en een hoofdstad vol sjoemelaars en omhooggevallen hufters.
